Kalp krizi sandığınız şey ‘kırık kalp sendromu’ olabilir

Uzmanlara nazaran hastalar birden fazla vakit göğüs ağrısı, nefes darlığı ve elektrokardiyogram değişiklikleri nedeniyle hastaneye kalp krizi kuşkusuyla başvuruyor.

Ancak yapılan incelemelerde damar tıkanıklığı bulunmuyor. Araştırmalar, kalp krizi gibisi belirtilerle hastaneye gelen şahısların yaklaşık yüzde 1 ila yüzde 2’sinde aslında kırık kalp sendromu görüldüğünü gösteriyor.

Stres kalbi nasıl etkiliyor?

Bilim insanları kırık kalp sendromunun tam olarak nasıl ortaya çıktığını şimdi kesin biçimde açıklayabilmiş değil. Fakat en güçlü teorilerden biri, ağır gerilim sırasında bedende süratle yükselen adrenalin üzere gerilim hormonlarının kalp kası üzerinde süreksiz bir toksik tesir oluşturması.

Bir diğer görüşe nazaran ise kalp çok gerilim altında kendini korumak için süreksiz olarak çalışma biçimini değiştiriyor. Bu durum kalbin birtakım bölgelerinin zayıf kasılmasına yol açıyor ve kalp krizine emsal belirtiler ortaya çıkıyor.

Bazı araştırmalar da ağır gerilimin kalbin en küçük damarlarında kısa vadeli daralmaya neden olabileceğini ve bunun kan akışını süreksiz olarak azaltabileceğini öne sürüyor. Bu düzenek klasik kalp krizinden farklı olsa da belirtilerin epey benzeri olmasına yol açabiliyor.

Kimlerde daha sık görülüyor?

Kırık kalp sendromu en sık menopoz sonrası bayanlarda görülüyor. Hadiselerin yaklaşık yüzde 90’ını bayanlar oluşturuyor ve hastaların büyük kısmı 60 ile 75 yaş ortasında.

Sendromu tetikleyen olaylar epey geniş bir yelpazeye sahip. Sevilen bir kişinin kaybı, makûs bir haber, ağır telaş ya da büyük bir ömür değişikliği üzere duygusal gerilimler en bilinen tetikleyiciler ortasında.

Ancak fizikî gerilim de tıpkı etkiyi yaratabiliyor. Ağır antrenman, yüksek rakımda yapılan güçlü yürüyüşler, önemli hastalıklar yahut büyük bir ameliyat da kırık kalp sendromunu tetikleyebiliyor.

İlginç formda kimi durumlarda çok büyük bir sevinç bile bu tabloya yol açabiliyor. Uzmanlar buna bazen ‘mutlu kalp sendromu’ da denildiğini belirtiyor.

Belirtiler ve güzelleşme süreci

Kırık kalp sendromunun belirtileri birçok vakit kalp kriziyle neredeyse birebirdir. En sık görülen belirtiler ortasında göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı, terleme, mide bulantısı ve baş dönmesi yer alıyor.

Bazı şahıslarda ağrı sırf göğüste değil, çene, boyun, omuz, kol, sırt yahut üst karın bölgesinde de hissedilebiliyor. Bu nedenle hastalar ekseriyetle acil servise kalp krizi kuşkusuyla başvuruyor.

Tanı koymak için hekimler öncelikle kalp damarlarında tıkanıklık olup olmadığını denetim ediyor. Bunun için ekokardiyografi, kan testleri ve gerektiğinde anjiyografi üzere teknikler kullanılıyor.

İyi haber ise birçok hastada kalp işlevlerinin birkaç hafta ile iki ay içinde büsbütün olağana dönmesi. Tekrar etme riski ise görece düşük; araştırmalara nazaran hastaların sadece yüzde 1 ila yüzde 5’inde sendrom yine görülüyor.

Uzmanlar kırık kalp sendromunun sırf dramatik olaylarla ortaya çıkan bir hastalık olmadığını da vurguluyor. Bazen uzun müddet biriken gerilim de kalp üzerinde benzeri bir tesir yaratabiliyor. Bu nedenle gerilim idaresi, sağlıklı hayat ve nizamlı denetimin kalp sıhhati açısından değerli olduğu belirtiliyor.