İran Savaşı’nda 45 günlük ateşkes isteniyor

ABD’li Axios’un 4 farklı ABD’li, İsrailli ve bölgesel kaynağa dayandırdığı iddialara göre bu diplomatik girişim, İran’ın sivil altyapısına yönelik saldırıları ve buna karşılık Körfez ülkelerinin enerji ve su tesislerine yapılacak misillemeleri engellemeyi amaçlayan bir çaba olarak değerlendiriliyor.

Axios’a konuşan kaynaklar, önümüzdeki 48 saat içinde kısmi bir anlaşmaya varılma şansının düşük olduğunu belirtse de bu sürecin tansiyonu daha da yükselmesinin önüne geçmek için tek seçenek olduğunu ifade ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a tanıdığı 10 günlük süreyi uzatarak 7 Nisan Salı günü yerel saatle 20:00 olarak belirlerken Axios’a yaptığı açıklamada müzakerelerin sürdüğünü ve anlaşma şansının bulunduğunu ifade etti. Trump, bir anlaşmaya varılamaması durumunda İran’daki sivil altyapıyı hedef alacağını ve “her şeyi havaya uçuracağını” belirterek tehdidini yinelemişti. İki kaynak, ABD ve İsrail’in İran’ın enerji tesislerine yönelik bombalama planlarının hazır olduğunu ancak sürenin uzatılmasının anlaşmaya son bir şans verme amacı taşıdığını bildirdi.

Diplomatik süreç, Türkiye, Pakistan ve Mısır gibi arabulucuların yanı sıra Trump’ın temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki mesajlaşmalar aracılığıyla yürütülüyor.

Görüşülen iki aşamalı planın ilk ayağında kalıcı bir barışın müzakere edileceği 45 günlük bir ateşkesi öngörüyor. Beyaz Saray konuyla ilgili yorum yapmazken Trump yönetiminin son günlerde İran’a sunduğu birkaç teklifin henüz kabul edilmediği, ancak tarafların ateşkesin uzatılması ihtimalini de değerlendirdiği kaydediliyor.

Ateşkes planında ilk olarak savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi için silahların 45 günlüğüne susması öngörülüyor. Kaynaklara göre görüşmeler için daha fazla zamana ihtiyaç duyulması halinde ateşkes uzayabilir. İkinci aşamada ise savaşın sona erdirilmesi konusunda bir anlaşma imzalanması hedefleniyor.

Müzakerelerin ana odak noktası, ABD Başkanı Donald Trump’ın 5 Nisan’da sosyal medyada öfke krizi geçirmesine neden olan Hürmüz Boğazı. Diplomasi masasında ana konu başlıklarını boğazın yeniden açılmasını ve yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbeti oluşturuyor.

Arabulucuların bu kritik konularda İran’ın ilk aşamada kısmi adımlar atıp atmayacağını ve ABD’nin ateşkesin geçici olmayacağına dair verebileceği garantileri çalıştığı belirtiliyor. İranlı yetkililer, ateşkesin sadece kağıt üzerinde kaldığı “Gazze veya Lübnan senaryosuna kanmaktan” ve ABD ile İsrail’in istedikleri zaman yeniden saldırma ihtimalinden duydukları endişeyi arabuluculara ilettiği ifade ediliyor.

Axios’a göre bölgesel arabulucular, İranlı yetkililere müzakere taktikleri için zaman kalmadığını ve önümüzdeki 48 saatin son fırsat olduğunu iletti. Kamuoyunda ise İran tarafı sert tutumunu korumaya devam ediyor. İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun özellikle ABD ve İsrail için asla savaş öncesine dönmeyeceğini açıkladı. Arabulucular, olası yeni ABD-İsrail saldırısı sonrası İran’ın gerçekleştireceği misillemenin Körfez ülkelerinin petrol ve su tesisleri üzerinde yıkıcı etkiler yaratmasından ciddi endişe duyuyor.