İngiltere’de başbakanlık yarışında öne çıkan Burnham kimdir?

İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın pazartesi günü istifasını açıklamasının akabinde, eski Büyük Manchester Belediye Lideri Andy Burnham’ın partinin yeni lideri ve dolayısıyla ülkenin bir sonraki başbakanı olması bekleniyor.

Burnham, şu an için bu vazifede en güçlü aday pozisyonunu koruyor.

Birkaç gün evvel İngiltere’nin kuzeybatısındaki Makerfield bölgesinde düzenlenen ara seçimi kazanan Burnham, parlamentoya girdi. Bu seçim, Burnham’ın milletvekili sıfatıyla liderlik yarışına katılabilmesi emeliyle yapılmıştı.

Partisi içindeki yoğun baskıların akabinde Starmer istifa ettiğinde, Burnham şimdi parlamentodaki koltuğuna oturmamıştı. Tanınan siyasetçi, Starmer’ın istifasının akabinde liderlik yarışına katılacağını doğruladı.

İşçi Partisinin genel seçimleri büyük bir farkla kazanmasının üzerinden iki yıldan az bir müddet geçmişken Starmer’ın otoritesi zayıfladı.

Kamuoyu yoklamalarında Nigel Farage liderliğindeki sağ popülist Islahat UK ile sol popülist Yeşiller Partisi yükselişe geçti.

Burnham’ın müttefikleri, partideki oy kaybını sırf Burnham’ın durdurabileceğini belirtiyor.

Burnham’ın Makerfield’daki zaferi kendisine büyük bir ivme kazandırdı. Bu bölgede Islahat UK partisini geride bırakan Burnham, lokal seçimlerdeki yenilginin ardından İşçi Partisi ismine güçlü bir çıkış yaptı.

Liderlik yarışındaki olası rakiplerinden eski Sağlık Bakanı Wes Streeting de pazartesi günü Burnham’a takviyesini açıkladı. Bu da Burnham’ın pazartesi öğlen saatleri prestijiyle liderlik yarışı için adaylığını koyan tek isim olmasını sağladı.

Sosyal medya hesabından paylaşımda bulunan Burnham, “İlerlerken önceliğimiz, ülkeyi hepimizin istediği yere ulaştırmak için birlikte çalışmak olmalıdır” sözünü kullandı.

Burnham, “İnsanlar ekonomik büyüme, hayat maliyeti, kamu hizmetleri, konut ve gelecek jenerasyonlar için fırsatlar konusunda ilerleme görmek istiyor. Siyasi değişim, insanların hayatlarını güzelleştirme sorumluluğunu hiçbir vakit gölgelememelidir” değerlendirmesinde bulundu.

Starmer istifa konuşmasında, liderlik süreci için adaylıkların 9 Temmuz’da başlayacağını ve parlamento yaz tatiline girmeden bir hafta evvel sona ereceğini bildirdi.

Andy Burnham, son yıllarda ülkenin en tanınan siyasetçilerinden biri haline geldi. Siyasete genç yaşta adım atan Burnham, 24 yaşında parlamento araştırmacısı, 28 yaşında özel danışman ve 31 yaşında milletvekili oldu.

Liverpool’da 1970 yılında doğan Burnham, Cheshire yakınlarındaki Culcheth köyünde büyüdü.

Telekomünikasyon mühendisi bir baba ile pratisyen doktor resepsiyonisti bir annenin çocuğu olan Burnham, 14 yaşında televizyondaki bir dramadan etkilenerek Emekçi Partisine katıldı.

Everton taraftarı olan ve genç yaşta kriket oynayan Burnham, Cambridge Üniversitesinde İngilizce eğitimi aldı.

Milletvekilliği periyodunda Tony Blair ve Gordon Brown hükümetlerinde misyon alan Burnham, hazine müsteşarlığı, kültür bakanlığı ve sıhhat bakanlığı yaptı. Kültür bakanı olduğu dönemde, 97 Liverpool taraftarının öldüğü 1989 Hillsborough faciasının 20. yılı anma merasiminde protesto edildi.

Bu gelişme, onun mevzuyu kabineye taşımasını ve facia hakkında ikinci bir soruşturma açılmasını sağladı.

Burnham, 2010 ve 2015 yıllarında iki kez İşçi Partisi liderliğine aday oldu lakin seçilemedi. 2015’teki yarışı Jeremy Corbyn kazandı.

Burnham, Corbyn döneminde gölge içişleri bakanlığı yaptı ve 2017 yılında Büyük Manchester Belediye Başkanı olmak için bu vazifesinden ayrıldı.

Belediye başkanlığı seçimini 2017 yılında yüzde 60’ın üzerinde oyla kazanan Burnham, 2021 yılında daha büyük bir farkla yine seçildi.

Kovid-19 salgını periyodunda bölgesel kısıtlamalar nedeniyle Muhafazakar Parti hükümetiyle karşı karşıya gelen Burnham, bu duruşuyla “Kuzeyin Kralı” lakabını aldı.

Belediye başkanlığı periyodunda otobüs hizmetlerini yine kamu denetimine alan “Bee Network” sistemini kurdu. Ayrıyeten konut üretimi ve ekonomik büyüme atılımlarına öncülük etti.

Yardımcısı Kate Green, Burnham’ın Büyük Manchester için net bir vizyonu olduğunu ve insanların günlük ömürlerine dokunacak işlere odaklandığını aktardı. Lakin Burnham, 2020 yılına kadar bölgedeki evsizliği bitirme vaadini yerine getiremedi.

Siyasi etraflarda Burnham, Personel Partisinin “yumuşak sol” kanadıyla ilişkilendiriliyor. Belediye başkanlığı devriyle özdeşleşen “Manchesterizm” kavramı, iş dostu bir sosyalizm anlayışını tabir ediyor.

Burnham, bunun neoliberalizmin sonu manasına geldiğini belirtiyor. Bu yaklaşım, konut, su, güç ve ulaşım üzere temel kamu hizmetlerinin kamulaştırılmasını ve yetkilerin lokal yönetimlere devredilmesini savunuyor.

İşçi Partisi içindeki popülaritesi artarken Burnham, daha evvel Westminster’a dönmek istemiş ancak Starmer ve parti idaresi tarafından engellenmişti.

Fakat lokal seçimlerdeki başarısızlığın akabinde milletvekili Josh Simons, Burnham’ın önünü açmak için Makerfield adaylığından çekildi. Ara seçimde oyların yaklaşık yüzde 55’ini alan Burnham, parlamentoya geri döndü.

Seçim kampanyası boyunca ülkedeki siyasi istikrarları gözeten Burnham, göç konusunda hükümete yakın bir tavır sergiledi.

Sığınmacıların kalıcı statülerinin sona erdirilmesi planını destekledi ve yerleşik statüsü olmayan göçmenlerin toplumsal yardımlardan yararlanabilmesi yönündeki eski davetlerinden geri adım attı.

Finans piyasalarındaki dalgalanmaların akabinde kamu harcamalarını sınırlayan bütçe kurallarına yönelik tenkitlerini hafifleten Burnham, İngiltere’nin Avrupa Birliği’ne tekrar katılması yönündeki geçmiş açıklamalarından da uzaklaştı.

Burnham, şimdi tüm ülkenin dikkatini çeken bir pozisyonda parlamentodaki vazifesine başlıyor.