‘Her şeye alışıyoruz, güya bir bağışıklığımız var’

Dünyanın dört bir yanındaki fotomuhabirlerinin çektiği etkileyici kareleri, huzurlu hayat sahneleriyle yan yana getirerek kontrastlar yaratıyor. Uğur Gallenkuş 2015’te ailesiyle birlikte Bodrum’dan Yunanistan’a şişme botla geçmeye çalışırken boğularak ölen 3 yaşındaki Suriyeli Aylan Kurdi’nin fotoğrafını gördükten sonra bu çalışmalara başladığını söylüyor…

Bu kolajları yaratma fikri nasıl doğdu?

2014’ten beri hobi olarak fotomontaj çalışmaları yapıyorum. “Düşüncelerimi, fikirlerimi görsel bir sanatla söz edebilirim” diye yola çıktım. 3 yaşında hayatını kaybeden Suriyeli çocuk Aylan Kurdi’nin fotoğrafını görmemle bu meselelere dikkat çekecek işler yapmaya başladım.

Kullandığınız fotoğrafları kendiniz çekmiyorsunuz…

Hayır, hiçbir fotoğrafı kendim çekmiyorum. Kolajın bir tarafındaki savaş, mülteci fotoğrafları bir fotomuhabirine ilişkin oluyor. Hepsinin bir öyküsü var. Karşı tarafındaki karede de günlük hayatımızdan nesneler ya da anlar oluyor. Onlar da amatör fotoğrafçıların çektiği kareler.

‘Mutlaka umut var’

Çalışmalarınız nasıl bu kadar dikkat çekti sizce?

2018’de çalışmalarımı memleketler arası bir internet sitesi olan boredpanda.com’da yayımladım. Hiç beklemediğim bir tesirle dünyanın her yerinde paylaşıldı. 2020’de ‘Parallel Universes of Children’ (Çocukların Paralel Evrenleri) kitabını, 2024’te de ‘Parallel Universes of War and Peace’i (Savaş ve Barışın Paralel Evrenleri) yayımladık. Türkçesi yok kitapların; Dilek Tunca’nın yayınevinden İngilizce olarak çıktı.

Tek bir gezegende ne kadar farklı hayatların yaşandığını gösteriyorsunuz…

İnsan olarak her şeye alışıyoruz, güya bir bağışıklığımız var. Sarsıntı, savaş, hastalıklar… Birinci başta bir sıkıntıya çok dikkat kesiliyoruz ancak birkaç gün içinde unutuyoruz, göz gerisi ediyoruz. ‘Ben ne yapabilirim de insanların dikkatini bu sıkıntılara çekebilirim’ diye sordum kendime. Yalnızca savaş ve çatışma değil; bayana şiddet, çocukların yaşadığı eşitsizlikler yahut çevresel problemleri da hatırlatıyorum.

Çalışmalarınızdan biri gelecek nesillere kalacak olsa, hangisini seçerdiniz?

‘Bathing at War, Bathing at Peace’ (Savaşta Banyo Yapmak, Barışta Banyo Yapmak). Bu çalışmadaki fotoğraf Gazzeli Wissam Nassar’a ilişkin. Öyküsü de şöyle: Salem S., Gazze’de İsrail’in hava saldırısından ziyan görmeden kurtulan konutlarının tek kısmı olan küvette kızı Layan ve yeğeni Shaymaa’yı yıkıyor. Fotoğraf 2015’te çekilmiş. Bu çalışmam ne kadar sıkıntı durumda olsak da kesinlikle bir umudun, bir çıkış yolunun olabileceğini söz ediyor. Bir de Oscar heykelciğinin olduğu bir çalışma yapmıştım. Oradaki fotoğrafta da savaş bölgesinden tahliye edilen siviller vardı. Suriyeli adamlar bebeklerini taşıyordu…

Uğur Gallenkuş

‘Çalışmalarım derslerde gösteriliyor’

Sergileriniz de oldu, değil mi?

İlk standımı Almanya’da 2021’de açtım. Her sene İtalya’da bir-iki tane standım oluyor. Polonya, Fransa, İsviçre, Yunanistan ve Türkiye’de de yapıtlarım sergilendi. Sık sık yardım kuruluşlarıyla da işbirliği yapıyorum.

Sizce hakikaten bir değişim yaratmak mümkün mü?

Açıkçası değişimin bir anda geleceğini zannetmiyorum. Beşerler bu türlü birdenbire bir aydınlanma yaşayıp “Aaa biz ne yapıyoruz” demeyecek. Lakin benim görsel sanatı tercih etme sebebim lisan mahzurunu ortadan kaldırması. Son 3-4 yıldır çalışmalarım birtakım ülkelerde, öğrencilere derslerde gösteriliyor.