GKRY’deki gayriresmi AB Başkanlar Doruğu başladı

Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin devlet ve hükümet liderleri, AB periyot başkanlığını üstlenen Güney Kıbrıs Rum İdaresi’ndeki (GKRY) gayriresmi AB Önderler Tepesi için adanın güneyindeki Aya Napa’da bir ortaya geldi.

Jeopolitik gelişmeler, Orta Doğu’daki savaşın ekonomik tesirleri, güç krizi, Ukrayna’nın AB’ye üyelik süreci ve Avrupa’nın güvenlik tehditlerine karşı hazırlığı üzere hususların ele alınması beklenen tepe öncesinde başkanlar, toplantıya girişleri öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

GKRY lideri Nikos Hristodulidis, liderleri karşılamadan evvel yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki krizin tahlili için AB’nin daha faal rol alması gerektiğine işaret ederek, “İran’da tansiyonun azaltılması, AB’nin etkin iştiraki olmadan sağlanamaz” dedi.

“SIRADAKİ ADIM, UKRAYNA’NIN AB’YE İŞTİRAKİ İÇİN BİRİNCİ MÜZAKERE FASLINI AÇMAK”

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB’nin bugün Ukrayna için öngörülen 90 milyarlık AB kredisinin resmen onaylanması ve Rusya’ya karşı 20’nci yaptırım paketinin kabul edilmesini “iki kıymetli adım” olarak nitelendirdi. Costa, “Şimdi ileriye bakma ve bir sonraki adıma hazırlanma vakti. Sıradaki adım, Ukrayna’nın AB’ye iştiraki için birinci müzakere faslını açmaktır” dedi.

“ŞU ANDA SÜREÇ, AKSİ İSTİKAMETTE BİR KARAR ALMADIĞIMIZ SÜRECE BAŞKA ÜLKELERİNKİ İLE AYNI”

AB Dış İlgiler ve Güvenlik Siyasetleri Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise, bugün Ukrayna’nın AB’ye üyelik süreci ve bu sürecin nasıl hızlandırılabileceğinin tartışılacağını söyledi. Ukrayna’nın AB’ye üyeliğine ait farklı görüşler olduğunu söyleyen Kallas, “Farklı teklifler var ve bu teklifleri tartışabiliriz. Lakin şu anda süreç, aksi tarafta bir karar almadığımız sürece öbür ülkelerinki ile aynı” dedi. “Ukrayna’nın AB üyeliği için bir kısa yol kelam konusu değildir” Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden, Ukrayna’nın Avrupa ailesine ilişkin olduğunu ve Ukrayna’yı AB’ye ahenk ıslahatları gerçekleştirmeye teşvik etmeye devam edeceklerini söyledi. Frieden, “Diğer yandan, Ukrayna’nın AB üyeliği için bir kısa yol kelam konusu değildir” sözlerini kullandı.

“Bir sonraki bahisler muhtemelen Ukrayna ve Moldova’ya ait genişleme ile ilgili olacak” Estonya Başbakanı Kristen Michal ise, Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın Ukrayna konusunda 26 ülkeyi rehin tuttuğunu söz ederek, “Şimdi tempoyu yüksek tutmamız gerekiyor çünkü bir sonraki hususlar muhtemelen Ukrayna ve Moldova’ya ait genişleme ile ilgili olacak” dedi.

“Artık 26 ülke, tek bir ülkenin esiri olmayacak”

Litvanya Devlet Başkanı Gitanas Nauseda ise, bugünkü tepeye katılmayan Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın veto mahzurunun aşılmasına değinerek, “Artık 26 ülke, tek bir ülkenin esiri olmayacak” sözlerini kullandı. Nausda, “Karar alma düzeneğinin felç olması, milletlerarası alanda Avrupa’yı zayıf gösteriyordu” dedi.

Orta Doğu’daki savaş nedeniyle yaşanan güç krizine de değinen Litvanyalı başkan, AB Kurulu’nun güç krizi konusunda kısa vadeli tahlil teklifleri sunduğunu lakin birliğin uzun vadeli bir vizyona da muhtaçlık duyduğunu söyledi.

Ülkesinin 2022’de Rus gücü ithaline son verdiğini ve mevcut durumda muhtaçlığının yüzde 70’ini yenilenebilir kaynaklardan karşıladığını söyleyen Nausda, “Bu süreç 2028’de nihayete ulaşacak ve elektrik fiyatlarını, fosil yakıt fiyatlarından büsbütün bağımsız hale getireceğiz” dedi. “Bizim müzakereleri tamamlamamız, altı yılımızı aldı” Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, Ukrayna konusunda bir sonraki adımın bu ülkenin AB’ye iştirak süreci olacağını söyledi. Öbür problemlerde olduğu üzere bu hususta da Macaristan’ın vetosunun kelam konusu olduğunu tabir eden Plenkovic, halihazırda Macaristan’ın yeni Başbakanının tavrının ne olacağını beklediklerini söyledi. Ukrayna’nın AB’ye 2027 yılında üye olması ihtimalini reddeden Plenkovic, “Henüz açılan hiçbir fasıl yok ve yedi ayda fasılların kapatılması mümkün değil. Hırvatistan’ın iştirak süreci süratliydi ve bizim müzakereleri tamamlamamız 6 yılımızı aldı” dedi.

“FASILLARIN AÇILMASINA HAZIRIZ”

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ise, AB’nin 90 milyar euroluk dayanak kredisine resmen onay vermesine ait değerlendirmeler ile başladığı açıklamasında, paranın bir kısmının ülkenin güç sistemini yenilemek için kullanılacağını söyledi. Zelenskiy, “Berbat bir kış geçirdik. Büyük çaplı insansız hava aracı taarruzları oldu. Bunların yüzde 90’dan fazlasını durdurduk ancak hepsini değil. Güç sistemimiz ağır akın altındaydı ve bizim için çok zordu” dedi.

Basın mensuplarının AB’nin 90 milyar euroluk mali takviyesinin akabinde Ukrayna’nın ana ortağının artık ABD değil AB mi olduğu tarafındaki sorusuna Zelenskiy, “Savaş sırasında her şeye ve herkese muhtaçlığımız var ve elbette Avrupa’ya minnettarız. En büyük bağışçılarımız onlar. Lakin ABD’ye de muhtaçlığımız var. Biliyorsunuz, ABD ile yalnızca ortak değiliz ve Öncelikli Ukrayna Muhtaçlık Listesi (PURL) teşebbüsü var. Anti-balistik füzelere gereksinimimiz var” dedi.

Zelenskiy, “Ukrayna olarak şu anda Avrupa ve Orta Doğu dahil farklı ülkelerle birtakım temaslarımız var ve Ukrayna’ya ilişkin kendi anti-balistik sistemimizi kurmaya çalışacağız. Buna muhtaçlığımız var. Ve elbette hiçbir soru işareti olmadan, bunu tüm ortaklarla paylaşacağız. Zira buna hepimizin gereksinimi var” sözlerini kullandı.

“ABD, BİR GÜNDE İKİ YILLIK ÜRETİME MUADİL FÜZE HARCADI”

Ukrayna’nın kendi sistemine muhtaçlığını gerekçelendiren Zelenskiy, “Bildiğiniz üzere ABD, ayda 60 tahminen 65 anti-balistik füze üretiyor. Balistik füzelere karşı bu hiçbir şey. Orta Doğu’daki akınların birinci gününde, 24 saat içinde bu tıp füzelerin iki yıllık üretimine muadil ölçü kullanıldı. Bu yüzden Avrupa’ya ilişkin, bağımsız ve güçlü bir sisteme gereksinimimiz var” dedi.

“FASILLARIN AÇILMASINA HAZIRIZ”

Ukrayna’nın gelecek yıl AB’ye üye olması ihtimaline ait bir soruya Zelenskiy, bu hususta kararın kendilerine ilişkin olmadığı halinde yanıt verdi. Zelenskiy, “Müzakere fasıllarının açılmasına hazırız ve bu bahiste AB’nin de bizi desteklemeye hazır olduğunu düşünüyorum” dedi.

“İngiltere ile birlikte Hürmüz Boğazı’nı tekrar açmak için askeri ve stratejik planlama yapıyoruz”

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, tepe öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın maksatlı ablukalar yoluyla değil, sistemli bir halde tekrar açılması gerektiğini belirterek, “İngiltere ile birlikte Hürmüz Boğazı’nı yine açmak için askeri ve stratejik planlama yapıyoruz” dedi.

“AVRUPA’NIN ÇOK DAHA YÜREKLİ DAVRANMASI GEREKİYOR”

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Avrupa’nın yüksek güç maliyetlerine karşı daha yavuz adımlar atması gerektiğini söyledi. Orta Doğu’daki savaş nedeniyle tetiklenen güç krizine ait önlemlerin yetersiz olduğunu savunan İtalyan başkan, “Avrupa’nın çok daha mert davranması gerekiyor” dedi.

Meloni, AB Komisyonu Başkanı Von der Leyen’in güç alanında vergilerin düşürülmesi ve jet yakıtı dağıtımının optimize edilmesi tekliflerinin “ileriye yönelik bir adım” olduğunu lakin yetersiz olduğunu söyledi.

Açıklamaların akabinde önderler aile fotoğrafı çekilerek, görüşmelere başladı.