Avrupa’dan yeni üyelere vetosuz Birlik formülü

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası genişleme siyasetini tekrar hızlandıran Brüksel, Batı Balkanlar’daki Rusya ve Çin tesirinden telaşlı. Bu nedenle AB içinde, yeni üyelerin karar alma süreçlerini kilitlemesini önleyecek “güvenlik mekanizmaları” tartışılıyor.

İngiliz The Guardian’ın haberine nazaran Avrupa Kurulu Karadağ, Moldova ve Batı Balkan ülkelerinden aday ülkelerin, Birlik’e katıldıklarında dış siyaset ya da vergi üzere oybirliği gerektiren bahislerde otomatik veto hakkı elde etmesini engelleyecek bir plan üzerinde çalışıyor.

Bu yaklaşımın gerisinde, Viktor Orban liderliğindeki Macaristan hükümetinin birçok kritik AB kararını veto etmesi tecrübesi bulunuyor. Süreksiz veto yasağının 2028’e kadar Birlik’e iştiraki hedefleyen Karadağ’ın iştirak muahedesine işlenebileceği, bunun öbür aday ülkeler için emsal oluşturabileceği belirtiliyor. Fakat uygulamanın türel açıdan tartışmalı olduğu, “ikinci sınıf üye” manzarası oluşmasını engellemek emeliyle sırf süreksiz bir mühlet için devreye alınabileceği söz ediliyor. Almanya, Birlik’in mevcut karar alma düzenekleriyle yönetilemeyeceğini savunarak veto düzeneğinin kaldırılmasını öngören iç ıslahat davetleri yapsa da AB idaresi kapsamlı kurumsal reformlardaki uzlaşma sürecinin genişlemeyi geciktirme ihtimalinden ötürü bu yaklaşıma aralı.