ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini korumak için başlattığı “Özgürlük Projesi”nin neden ansızın durdurulduğu ortaya çıktı. ABD basınına nazaran, Suudi Arabistan’ın üslerini ve hava alanını kullanmaya müsaade vermemesi üzerine Washington geri adım attı.
“ÖZGÜRLÜK PROJESİ” KÖRFEZ’İ HAZIRLIKSIZ YAKALADI
ABD basınından NBC’ye konuşan iki Amerikalı yetkiliye nazaran, Trump idaresi Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere askeri müdafaa sağlamak gayesiyle “Özgürlük Projesi”ni devreye soktu. Fakat Trump’ın operasyonu toplumsal medya üzerinden duyurması, Körfez ülkelerinde rahatsızlık yarattı.
Habere nazaran bilhassa Suudi Arabistan idaresi, projeden evvelden gereğince haberdar edilmediği gerekçesiyle reaksiyon gösterdi. Riyad’ın, ABD’ye Prens Sultan Hava Üssü’nün kullanılmasına ve Suudi hava alanından askeri uçuş yapılmasına müsaade vermeyeceğini bildirdiği öne sürüldü.
Bir öteki argümana nazaran, Suudi Arabistan’ın aldığı karara misal bir adım Kuveyt’ten geldi. Kuveyt’in, ABD’nin üs kullanımına ve üstten uçuş haklarına erişimini kestiği öne sürüldü.
TRUMP İLE BİN SELMAN GÖRÜŞMESİ KRİZİ ÇÖZEMEDİ
İddiaya nazaran Trump ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ortasında yapılan görüşme de krizi çözemedi.
ABD’li yetkililer, Washington idaresinin kritik hava alanı erişimini büsbütün kaybetmemek için operasyonu askıya alma kararı aldığını belirtti.
Trump ise toplumsal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran ile mümkün bir mutabakat ihtimaline işaret ederek şu sözleri kullandı:
“Savaşı sona erdirecek bir muahedenin sonuçlandırılıp imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi kısa bir müddetliğine durdurulacak.”
KATAR VE UMMAN DA SONRADAN BİLGİLENDİRİLDİ
Haberde, Katar ve Umman üzere öteki Körfez ülkelerinin de süreç hakkında sonradan bilgilendirildiği aktarıldı.
Ortadoğulu bir diplomat, ABD’nin operasyon duyurulmadan evvel Umman ile uyum sağlamadığını belirterek, “ABD bir duyuru yaptı ve akabinde bizimle uyum sağladı” dedi.
Suudi kaynaklar ise Trump idaresiyle temasların sürdüğünü ve İran ile ABD ortasında diplomatik tahlil eforlarını desteklediklerini açıkladı.
ABD ORDUSU BÖLGEYE EK GEMİLER GÖNDERDİ
ABD ordusunun operasyon kapsamında Körfez’de ek gemiler konuşlandırdığı, savaş uçakları, yakıt ikmal tankerleri ve hava savunma sistemlerinin hazır tutulduğu belirtildi.
ABD Merkez Komutanlığı’nın daha evvel iki Amerikan bayraklı geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini duyurduğu aktarıldı.
Yetkililer, askeri uçakların bilhassa gemilere “savunma şemsiyesi” oluşturmasının planlandığını tabir etti.
TRUMP’TAN “İRAN ANLAŞMASI” MESAJI
Trump, Oval Ofis’te yaptığı açıklamada İran ile temasların sürdüğünü belirterek, “Anlaşma yapmak istiyorlar” dedi.
ABD Başkanı ayrıca, “Son 24 saatte çok yeterli görüşmeler yapıldı” ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bağhayi de Tahran idaresinin yeni bir barış teklifini değerlendirdiğini açıkladı.
“İRAN’IN EKONOMİK GÜCÜ KALMADI” İDDİASI
Haberde yer alan Ürdünlü bir yetkili ise İran’ın mevcut ekonomik koşullar nedeniyle savaşı uzun mühlet sürdüremeyeceğini savundu.
Yetkili, “İranlıların bunu sürdürecek ekonomik imkanları yok. Ekonomileri çöküyor, maaşları ödeyemiyorlar” tabirlerini kullandı.