İran ile ABD arasındaki kırılgan ateşkes Hürmüz Boğazı’nda sarsılıyor. Bölgede bir süredir ateşkes nedeniyle susan silahlar yeniden konuşmaya başladı.
AB Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere geçişte askeri gemilerin eşlik etmesi şeklinde tanıttığı Özgürlük Projesi’nin durdurulduğunu açıkladı.
Trump sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, “İran ile anlaşmanın imzalanıp imzalanmayacağı görülene kadar kısa süreliğine askıya alınmasına karar verdik. Hürmüz Boğazı’nda abluka tüm gücümüzle devam ediyor” dedi.
“Amacımız İran’la anlaşma yapmak” diyen Trump’ın bu kararının görüşmelere alan açmak için aldığı ifade edildi.
RUBİO: İRAN’DA SAVUNAM POZİSYONUNDAYIZ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz’deki çatışmalar sonucu 10 sivil denizcinin yaşamını yitirdiğini açıkladı.
ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ticari taşımacılık üzerine savunma kalkanını genişletmek için askeri unsurlarını konuşlandırdığını ifade eden Rubio, “ABD kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’nda İran’a ait 7 sürat teknesini imha etti. Seyrüsefer serbestisini yeniden tesis etmek için Boğaz’daki geçiş güzerganını temizlemeye devam edeceğiz. İran masaya gelmeli ve şartları kabul etmeli” dedi.
“İRAN’DA SAVUNMA POZİSYONUNDAYIZ”
Bu süreçte bölgede ABD donanmasının yardımıyla söz konusu tankerlerin boğazdan güvenli şekilde çıkmasını sağlayacak bir “güvenli alan” oluşturmaya çalıştıklarını anlatan Rubio, bunun için gereken askeri takviyeyi de yapacaklarını belirtti.
ABD operasyonunun “savunma amaçlı” olduğunu savunan ABD’li Bakan, “Bu gemilere ateş açılmazsa ve bize ateş açılmazsa, biz de onlara ateş açmayız. Ancak bize ateş açılırsa biz de karşılık vereceğiz, ölümcül bir şekilde karşılık vereceğiz.” ifadelerini kullandı.
Rubio, Hürmüz Boğazı’nın İran’a ait olmadığını, boğazın Tahran tarafından kapatılamayacağını ve bunun normalleştirilmesini kabul etmeyeceklerini vurgulayarak ABD olarak boğazın savaş öncesindeki statüsüne dönmesini istediklerini kaydetti.
“DESTANSI ÖFKE OPERASYONU BİTTİ”
Bakan Rubio, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasından ötürü Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için “Özgürlük Projesi” adlı operasyonu başlattıklarını savundu.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasını ve boğaza mayın döşemesini “uluslararası hukuka temelden aykırı” diye eleştiren Rubio, “Bu, tam olarak korsanlık.” yorumunu yaptı.
Rubio, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının devam edip etmeyeceği hususunda, “Destansı Öfke Operasyonu sona erdi. Başkan’ın Kongre’ye bildirimini yaptığı üzere o operasyon bitti, bu aşamayı tamamladık. Şimdi Özgürlük Projesi’ne geçiyoruz.” değerlendirmesini yaptı.
ABD’nin İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumu çıkarmak istediğini, İran’ın nükleer silaha sahip olacak materyale hiçbir şekilde sahip olmaması gerektiğini ve bunu İran’la müzakerelerde kapsamlı şekilde ele aldıklarını aktaran Rubio, müzakerelerin sonucunu görmeleri gerektiğini belirtti.
TRUMP: İRAN BEYAZ TESLİM BAYRAĞINI ÇEKMELİ
Oval Ofis’te gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, “İran ateşkesin sona ermemesi için ne yapmaması gerektiğini biliyor. İran’ın elinde sadece küçük tekneler kaldı, üzerlerindeki silahlar oyuncak sayılır. Küçük teknelerinden atılan mermiler savaş gemilerimizin zırhlı gövdesinden sekiyor, fark etmiyoruz bile” dedi.
“İran şu an da hayatta kalmaya çalışıyor” diyen Trump, “Tüm kontrol bizde. Anlaşmak istiyorlar ama oyun oynuyorlar. Ekonomileri çöküyor, umarım çöker zira kazanmak istiyorum. Askerlerine maaş ödeyemiyorlar. Akıllıca olanı yapmalılar, gidip insanları öldürmek istemiyorum. İran beyaz bayrağı çekmeli” ifadelerini kullandı.
İran’ın hiç şansı olmadığı belirten Trump, “İran nükleer silaha ulaşmış olsaydı bugün hiçbirimiz burada olmazdık” dedi.
Trump, Çin ziyaretinde Şi Cinping ile İran konusunda da konuşacaklarını söyledi.
PEZEŞKİYAN: ABD’NİN TEK TARAFLI TALEPLERİNE TESLİM OLMAYACAĞIZ
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ise ABD’nin maksimum baskı politikası yürüttüğünü belirterek “İran’ın müzakere masasına oturarak tek taraflı taleplere teslim olmasını istiyorlar, bu imkansız” dedi.
Pezeşkiyan, diyalog yolunun açık olmasına rağmen İran’ın ABD tarafından yine askeri yığınak ve tehditlerle karşı karşıya olduğunun altını çizdi.
Devrim Muhafızları, tüm gemileri Hürmüz Boğazı’nda İran tarafından belirlenen koridorları kullanmaları konusunda uyardı. Güzergahtan sapmaları halinde “kararlı bir yanıtla” karşılaşacaklarını açıkladı.
İran, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerini yönetmek için yeni bir birim kurdu.
İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, “BAE’ye yönelik füze ve dron saldırısı düzenlediğimiz iddiaları gerçek dışı. Savunma önlemlerimiz yalnızca ABD’ye yönelik” açıklamasında bulundu.
PENTAGON: ATEŞKES SONA ERMEDİ
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’da basın açıklaması yaptı. Hegseth, ABD’nin gemi geçişlerini İran’ın saldırganlığından koruduğunu söyledi. İran’ın Hürmüz Boğazı’nda gemileri taciz ettiğini öne süren Hegseth “İran Hürmüz’ü kontrol etmiyor.” ifadelerini kullandı. Pete Hegseth, ABD’nin İran hava sahasına ya da karasularına Hürmüz’ü açmak için girmeye ihtiyacının olmadığını söyledi. ABD’nin ablukasının devam edeceğini belirten Amerikan Savunma Bakanı, İran’ın eğer ticari gemilere saldırması durumunda “ölümcül bir güçle” karşılaşacağını söyledi. Hegseth, Hürmüz’ün açılması konusunda “Dünya’nın da bir sorumluluk almalıdır.” ifadelerini kullandı.
Hegseth, gazetecilerin ateşkesle ilgili sorulara “Ateşkes bitmedi” diye yanıt verdi.
Hegseth, 2 ABD ticari gemisi ve Amerikan muhrip gemisinin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli bir şekilde geçtiğini ve geçiş yolunun açık olduğunu söyledi.
ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine de Hegseth ile birlikte açıklamalarda bulundu. Caine, İran’ın komşularına saldırmaya devam ettiğini savundu. Amerikan bandıralı gemilerin geçişlerinin ilerleyen günlerde artacağını söyleyen Caine, İran’a karşı büyük muharebe operasyonlarına yeniden başlamaya her halükarda hazır olduklarını belirtti. Amerikan Genelkurmay Başkanı, Körfez’de bin 552 geminin ve 22 bin 500 denizcinin mahsur durumda kaldığını ve geçiş yapamadığını söyledi.
İRAN: ABD İÇİN MEVCUT DURUMUN DEVAM ETTİRİLMESİ SÜRDÜRÜLEMEZ
İran’ın Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf, 5 Mayıs’ta X üzerinden bir mesaj yayınlayarak ABD’yi hedef aldı. Kalibaf, ABD ve müttefiklerinin ateşkesi ihlal ettiğini ve abluka uygulayarak deniz taşımacılığı ve enerji transitinin güvenliğini tehlikeye attığını söyledi. İran Meclis Başkanı, “Hürmüz Boğazı’nda yeni bir denge kurulma aşamasında. ABD için “mevcut durumun devam ettirilmesi” sürdürülemez.” ifadelerini kullandı.
SİLAHLAR KÖRFEZDE YENİDEN KONUŞTU
ABD ve İran 4 Mayıs’ta yeni füze ve insansız hava aracı İHA saldırıları başlarken, bölgede bulunan birkaç ticari gemide patlama ve yangınların meydana geldiği bildirildi.
ABD, İran’a ait 6 askeri botu imha ettiğini açıklarken, İran füzeleri ise Birleşik Arap Emirlikleri’nde büyük bir ABD askeri üssüne ev sahipliği yapan bir petrol limanını hedef aldı.