Önceki gün yapılan Macaristan seçimleri ülkede yeni bir siyasi devir başlatabilecek parlamento denklemini ortaya çıkardı. Yüzde 79’luk tarihi iştirakin yaşandığı seçimlerin galibi Peter Magyar’ın partisi Tizsa yüzde 53.7, Viktor Orban’ın Fidesz’i ise yüzde 38.43 oranında oy aldı. Buna nazaran 199 sandalyeli Macar parlamentosundaki 138 sandalyeyi Magyar’ın partisi 55’ini ise Fidesz vekilleri dolduracak. Tizsa partisi bu çoğunlukla tek başına anayasa değiştirme imkânını da elde etmiş oldu. Yeni kurulacak hükümetin güçlü bir konum elde etmesi Avrupa Birliği, Rusya ve Ukrayna açısından da bölgesel istikrarları etkileyebilir. Orban’ın AB içindeki oyun bozan hali ve Moskova yanlısı tavrına karşı, dün basına geniş açıklamalar yapan Magyar daha istikrarlı bir siyaset izleme sinyali verdi.
‘ORBAN DÖNEMEYECEK’
Anayasada başbakanlık için iki devir hududu değişikliği yapacaklarını ve böylelikle Orban’ın gelecekte vazifeye dönmesini engelleyeceklerini söyleyen Magyar, “Orban’ın kuklası” olmakla suçladığı Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok’a da “istifa et” daveti yaptı. Magyar, Macar halkının AB ve NATO üyesi olmaktan gurur duyduğunu söyledi, Ukrayna’da barış yapılmasını istediğini söyledi. Magyar’ın tıpkı vakitte, Rusya ile komşu olduklarını ve güç alım bağlarını vurgulayarak “Ukrayna’da barış sağlandıktan sonra Avrupa’nın Rusya’ya yönelik yaptırımları kaldırmasını umduğu” sözleri dikkati çekti. Magyar’ın gelişi, AB’de “rahatlama” Rusya’da ise “temkinlilik” yarattı.
ORTAĞINI KAYBEDEN KREMLİN TEMKİNLİ
Macaristan’da Peter Magyar’ın seçim zaferi sonrası Avrupa’daki bir numaralı müttefikini yitiren Rusya ölçülü ve temkinli bildiriler vermeyi tercih etti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Macaristan seçim değerlendirmesinde, “Macar halkının seçimine sonsuz hürmetimiz var. Budapeşte’de oluşacak yeni idareyle pragmatik bağlarımız olacağını düşünmek istiyoruz” dedi. “Sadece Macaristan ile değil, tüm Avrupa ülkelerine yakın, karşılıklı çıkara dayalı dostça bağlantı istiyoruz” diyen Peskov, Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya verilmesi planlanan 90 milyar Euro’luk finansman paketine de değindi. Orban idaresinin vetosunun yeni kurulacak idare tarafından kaldırılıp kaldırılmayacağı sorusuna, “Tüm ikili ve bölgesel mevzular yeni hükümet kurulduktan sonra karşılıklı görüşmelerle ele alınacak. Lakin Ukrayna’da cereyan eden hadiselerle Macaristan idaresinde değişimin birbirine bağlı olmadığını düşünüyoruz” dedi. Peskov’un “Macaristan’ın şu anda Rusya dostu bir ülke olmadığı için Magyar’a tebrik iletisi göndermeyeceklerini” söylemesi de dikkati çekti. Orban idaresindeki Macaristan, Ukrayna savaşında bariz Rusya yanlısı bir tavır sergilemişti. AB’nin aldığı kararlar birçok vakit Orban vetosuna takılmıştı.
AB RAHAT NEFES ALDI
Macaristan’daki seçim sonrası rahat nefes alanlar listesinde Avrupa Birliği’ni birinci sıraya yazmak mümkün. Orban, bilhassa son devirde AB açısından tüm hudutları zorlamış ve hatta Ukrayna’ya 90 milyar Euro’luk takviye örneğinde olduğu üzere kırmızı çizgiyi aşmıştı. Zaferi “oyun değiştirici” görülen Peter Magyar, AB’yi önemli bir sıkıntıdan kurtarsa da Brüksel’de pragmatik bir yaklaşım hâkim. Beklenti, Magyar’ın Macaristan’ı AB’yle daima hengame eden bir ülke olmaktan çıkaracağı istikametinde. Macaristan’ın yeni idaresinin ülkeyi ana akım çizgisine çekmesi öngörülüyor. Müstakbel başbakanın AB’ye yönelik açıklamaları Brüksel’e umut verse de somut değişimin vakit alacağı görüşü öne çıkıyor.
Orban’ın kaybetmesiyle Rusya da AB içindeki en değerli müttefiğini kaybetmiş oldu. Orban, Rusya için AB’de veto hakkını tekraren kullandı. AB, Ukrayna’ya yardımda ve Rusya’ya yönelik son yaptırım paketinde kısa vadede olumlu gelişme bekliyor. Macaristan’a ayrılmış18 milyar Euro fiyatındaki AB fonlarının özgür bırakılması için Magyar’ın 27 kaidesi yerine getirmesi gerekecek. Macaristan’dan beklenen adımlar hukuk devletinden göçe kadar yayılıyor. Geciktirilen savunma ilişkili 17 milyar Euro’luk kaynakta ise daha süratli gelişme olabilir. Budapeşte adım atarsa Brüksel de atacak.