İngiltere merkezli The Telegraph gazetesinin ortaya çıkardığı çarpıcı bulgular, İran ile ilişkili olduğu öne sürülen geniş çaplı bir medya ve propaganda ağının İngiltere sonları içerisinde faaliyet gösterdiğine işaret ediyor. Habere nazaran, İran İhtilal Muhafızları Ordusu ile alakalı olduğu belirtilen bu yapı, İngiltere’de kayıtlı kimi televizyon kanalları ve medya kuruluşları aracılığıyla aktifliğini sürdürüyor.
İRAN DAYANAKLI MEDYA AĞI: IRTVU
İddiaların merkezinde yer alan yapı, İslam Radyo ve Televizyon Birliği (IRTVU) olarak bilinen memleketler arası medya ağı. Bu kuruluş, İran rejiminin ideolojik çizgisiyle uyumlu yayınlar yaptığı öne sürülen çok sayıda medya organını bünyesinde barındırıyor. IRTVU’nun sırf İran’la hudutlu kalmadığı; Hamas, Hizbullah ve Yemen’de faaliyet gösteren Husiler üzere bölgesel aktörlerle de paralel bir telaffuz benimsediği söz ediliyor.
ABD idaresi, 2020 yılında IRTVU’ya yaptırım uygulamış ve kuruluşun direkt İran İhtilal Muhafızları’nın denetiminde olduğunu açıklamıştı. Washington’a nazaran IRTVU, IRGC’nin ‘propaganda kolu’ olarak faaliyet gösteriyor ve memleketler arası kamuoyunu etkilemeye yönelik sistematik bir irtibat stratejisinin modülü olarak görülüyor.
İNGİLTERE’DE KAYITLI KANALLAR DİKKAT ÇEKİYOR
Haberde en dikkat cazibeli ögelerden biri ise IRTVU ağına bağlı birtakım medya kuruluşlarının İngiltere’de resmî olarak kayıtlı olması. Manchester merkezli Ahlul Bayt TV’nin yanı sıra, Yemen’deki Husilerin ana yayın organı olarak bilinen Al Masirah TV’nin de bu ağ içinde yer aldığı belirtildi.
Bunlara ek olarak, LuaLua TV isimli kanal da IRTVU üyesi olarak öne çıkıyor. Haberde yer alan bilgilere nazaran Londra’nın kuzeyindeki Wembley bölgesinde ofisleri bulunan kanalın, bilhassa toplumsal medya ve dijital platformlar üzerinden yürüttüğü yayın siyaseti dikkat çekiyor. LuaLua TV’nin içeriklerinde, Hamas ve Hizbullah’ın üst seviye isimlerine yönelik övgü dolu tabirlerin yer aldığı argüman ediliyor.
TARTIŞMALI İSİMLER VE YAYIN İÇERİKLERİ
Söz konusu yayınlarda ismi geçen bireyler ortasında, 7 Ekim akınlarının planlayıcılarından biri olduğu öne sürülen Hamas’ın eski Gazze lideri Yahya Sinvar, yine Hamas’ın önde gelen isimlerinden İsmail Haniye ve Hizbullah’ın eski lideri Hasan Nasrallah bulunuyor.
Bu üç ismin de 2024 yılında İsrail tarafından düzenlenen suikastlar sonucu hayatını kaybettiği biliniyor. LuaLua TV’nin ayrıyeten, 2020 yılında ABD tarafından düzenlenen operasyonla öldürülen İranlı general Kasım Süleymani’yi de ‘şehit’ olarak tanımladığı aktarıldı. Süleymani, İran İhtilal Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü’nün kumandanı olarak, İran’ın yurt dışındaki askeri ve istihbari faaliyetlerinde kilit rol oynayan bir isimdi.
‘ÖZGÜRLÜKLER KÖTÜYE KULLANILIYOR’
İngiltere’de muhalefet partisi ismine güvenlikten sorumlu bakan adayı Alicia Kearns, ortaya çıkan tabloya sert reaksiyon gösterdi. Kearns, antisemitik şiddetin bizatihi ortaya çıkmadığını, bu çeşit aksiyonların nefret söylemi ve propagandayla beslendiğini tabir etti.
Kearns açıklamasında, “Uzun vakittir İhtilal Muhafızları yanlısı yayın kuruluşları, özgürlüklerimizi berbata kullanarak zehirli propagandalarını yayıyor” dedi. Ayrıyeten medya platformlarının, nefret söylemi, aşırıcılık ve terör propagandasını legalleştirmek için kullanılmaması gerektiğini vurguladı.
LİSANS İPTAL EDİN TALEBİ
Kearns, İngiltere’nin medya düzenleyici kurumu Ofcom’un CEO’su Melanie Dawes’e resmî bir mektup göndererek, LuaLua TV’nin ana şirketi olan Shells for Media Productions Limited’e verilen yayın lisansının iptal edilmesini talep etti. Mektubunda, “Ofcom, aşırılıkları teşvik eden ve yasaklı terör kümelerini yücelten bir yayın kuruluşunun İngiltere’de lisans sahibi olmasını nasıl hâlâ uygun görebiliyor, bunu ivedilikle açıklamalıdır” tabirlerine yer verdi. Bu davet, İngiltere’de medya özgürlüğü ile ulusal güvenlik ortasındaki hassas dengeyi tekrar gündeme taşıdı.
‘YUMUŞAK GÜÇ AĞLARI’
Konuya ait değerlendirmelerde bulunan güvenlik ve istihbarat uzmanları da durumun ciddiyetine dikkat çekti. Eski bir ABD istihbarat yetkilisi ve İran’ın bâtın operasyonları konusunda uzman olan Jonathan Hackett, bu yaklaşımın tehlikeli olabileceğini söz etti.
Hackett’e nazaran, bu çeşit yapılar sadece bireyleri etkilemekle kalmıyor, tıpkı vakitte direkt ülkenin ulusal güvenliğini de riske atıyor. “Bu durum İngiltere için önemli bir sorun teşkil ediyor” diyen Hackett, daha kapsamlı bir güvenlik yaklaşımına muhtaçlık olduğunu vurguladı.
Yıllarca İran kaynaklı tehditler üzerine çalışan askeri ve güvenlik uzmanı Roger Macmillan ise IRTVU’nun açıkça Tahran takviyeli bir yapı olduğunu belirtti. Macmillan, “Bu ağ, ideolojik ve politik olarak İran İslam Cumhuriyeti ile tıpkı çizgide hareket ediyor. İngiltere’de faaliyet gösteren bu çeşit yapılar, ‘yumuşak etki’ ağlarıdır ve kapatılmaları gerekir” dedi.
İNGİLTERE HÜKÜMETİNDEN AÇIKLAMA
İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise İran’dan kaynaklanan tehditlerin son derece ciddiye alındığı belirtildi. Açıklamada, hükümetin önceliğinin İngiliz vatandaşlarının güvenliğini sağlamak olduğu vurgulandı. Bakanlık sözcüsü, İran rejiminin oluşturduğu tehditlere karşı kapsamlı tedbirler alındığını belirterek, bu kapsamda İhtilal Muhafızları’nın tamamına ve 550’den fazla İranlı kişi ile kuruluşa yaptırım uygulandığını söz etti.
IRTVU ARGÜMANLARI REDDETTİ
Tartışmaların odağındaki IRTVU ise kendisine yöneltilen suçlamaları reddetti. Kuruluşun genel sekreteri Nasser Akhdar, IRTVU’nun İngiltere’de rastgele bir direkt faaliyetinin bulunmadığını savundu. Akhdar, IRTVU’nun memleketler arası ve hükümet dışı bir medya ağı olduğunu belirterek, “Medya platformlarını yönlendirmiyoruz ve direkt halka hitap etmiyoruz. Biz, farklı ülkelerdeki medya kuruluşlarının oluşturduğu yasal ve iş birliğine dayalı bir ağız” dedi.
Üyeliğin büsbütün gönüllülük aslına dayandığını söz eden Akhdar, her üyenin istediği vakit ağa katılabileceğini yahut ayrılabileceğini söyledi. Ayrıyeten kuruluşun faaliyet gösterdiği tüm ülkelerde yürürlükteki yasa ve düzenlemelere tam ahenk içinde hareket ettiğini savundu. Akhdar, “Tüm faaliyetlerimizde şeffaflık, doğruluk ve mesleksel etik unsurlarına bağlıyız” diyerek suçlamaları reddetti.
GÖZLER YETKİLİ KURUMLARDA
Öte yandan, savların akabinde gözler İngiltere’nin medya düzenleyici kurumu Ofcom ve ilgili güvenlik ünitelerine çevrildi. Kelam konusu yayın kuruluşlarının faaliyetlerinin incelenip incelenmeyeceği ve muhtemel yaptırımların gündeme gelip gelmeyeceği merak konusu. Haberde ismi geçen Ahlul Bayt TV, Al Masirah TV ve LuaLua TV ile irtibata geçildiği lakin şimdi resmi bir karşılık alınamadığı da belirtildi.