Irak’ın petrol siyasetinden haberdar kaynakların aktardığına nazaran, Bağdat idaresi OPEC bünyesindeki petrol üretim kotasının kıymetli ölçüde artırılmaması halinde mevcut tüm seçenekleri değerlendirmeyi planlıyor.
Bu seçenekler arasında, petrol ihraç eden ülkeler kümesinden ayrılma ihtimalinin de tartışılarak masaya yatırıldığı bildirildi.
OPEC’in en büyük ikinci üreticisi pozisyonundaki Irak’ın mümkün ayrılık atılımı, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) bu yılki ayrılık kararının akabinde kartel için yeni ve büyük bir darbe niteliği taşıyor.
Irak, örgütün kurulduğu başşehir Bağdat ile birlikte OPEC’in beş kurucu üyesinden biri olarak biliniyor.
Reuters’a konuşan üst seviye bir Irak Petrol Bakanlığı yetkilisi, İran savaşı sebebiyle ülkenin önemli bir finansal krizden geçtiğini belirterek, OPEC kotasındaki bariz bir artış talebinin ciddiyetle ele alınması gerektiğini vurguladı.
Yetkili, Irak’ın geçmişte OPEC’ten ayrılmayı değerlendirdiğini lakin mevcut planın üye olarak kalıp daha yüksek bir kota elde etmek için çabalamak yönünde olduğunu ekledi.
Aynı yetkili, “Suudi Arabistan ve öteki OPEC müttefikleri bu mevzuyu en üst seviyede ciddiyetle ele almalıdır. Aksi takdirde Irak, mevcut tüm seçenekleri pahalandırmak zorunda kalacaktır” tabirlerini kullandı.
Kendisine yöneltilen OPEC’ten çıkış konusunun tartışılıp tartışılmadığına dair soruya ise “Bu adım için şimdi çok erken” cevabını verdi.
Gelişmeler karşısında OPEC yetkilileri şimdi bir yorumda bulunmadı. Irak hükümet sözcüsü Haydar Abudi ise ülkenin petrol ihracat kapasitesini büsbütün geri kazanmak için çalıştığını ve gelecek yıllarda petrol üretimini günlük 7 milyon varile yükseltmeyi hedeflediğini tabir etti.
Abudi, OPEC kotası ya da kümeden ayrılma ihtimali hakkındaki soruları yanıtlamaktan kaçındı.
Irak iktisadı, büyük ölçüde petrol gelirlerine bağımlı yapısıyla öne çıkıyor.
İran savaşı kaynaklı aksaklıkların Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatı sekteye uğratması, Irak’ın ihracatının büyük kısmını sonlandırarak ülke iktisadını önemli bir darboğaza sürükledi.
Söz konusu gelişmelerin akabinde petrol fiyatları kayıplarını genişleterek varil başına 73 doların altına geriledi.
Geçen ay misyona gelen Irak Başbakanı Ali Zeydi, iktisadın yine inşasını, yabancı yatırımların çekilmesini ve yolsuzlukla çabayı idaresinin merkezine alacağını duyurmuştu.
Irak devlet haber ajansı INA’nın haberine nazaran Zeydi, Irak’ın nüfusu ve üretim kapasitesiyle uyumlu halde OPEC’ten üretim artışı talep ettiğini belirtti.
OPEC+ ittifakının yedi kurucu üyesi, nisan-haziran periyodunda üretim kotalarını günlük yaklaşık 600 bin varil artırmıştı. OPEC+, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ile Rusya dahil müttefik üreticilerden oluşuyor.
KÜRESEL PETROL TALEBİ ARTACAK
Öte yandan OPEC datalarına nazaran, global petrol talebinin bu yıl yıllık bazda günlük 1 milyon varil artış göstererek 106 milyon 130 bin varile ulaşacağı öngörülüyor .
Bu yılki talep artışının yüklü olarak OECD dışı ülkelerden kaynaklanacağı iddia edilirken, bu bölgelerdeki talebin günlük yaklaşık 900 bin varil artışla 60 milyon 120 bin varile yükseleceği hesaplanıyor.
Bu yükselişte bilhassa Çin, Hindistan ve başka Asya ülkelerinin başı çekmesi bekleniyor. OECD ülkelerinde ise petrol talebinin günlük yaklaşık 60 bin varil artışla 46 milyon 10 bin varil düzeyinde kalacağı kestirim ediliyor.
OPEC öngörülerine nazaran global petrol talebi 2027 yılında günlük yaklaşık 1 milyon 700 bin varil artarak 107 milyon 860 bin varile çıkacak.
Bu süreçte OECD dışı ülkelerin talebi günlük 1 milyon 500 bin varil artışla 61 milyon 640 bin varile, OECD ülkelerinin talebi ise yaklaşık 210 bin varil yükselişle 46 milyon 220 bin varile ulaşacak.
BAE, OPEC’TEN AYRILMA KARARI ALMIŞTI
Nisan ayında Birleşik Arap Emirlikleri Enerji ve Altyapı Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, ülkenin 1 Mayıs prestijiyle OPEC ve OPEC+ ittifakından ayrılacağı , kararın ülkenin uzun vadeli stratejik ve ekonomik vizyonunun yanı sıra dönüşen güç profili çerçevesinde alındığı bildirilmişti.
Kararda bilhassa yurt içi güç üretimine yönelik yatırımların sürat kazanmasının belirleyici rol oynadığı söz edilmişti.
Bakanlık, BAE’nin OPEC’ten ayrılmasının akabinde da piyasaya sunacağı ek üretimi kademeli ve istikrarlı bir formda sürdüreceğini, bu sürecin piyasa şartları ve talep doğrultusunda yönetileceğini bildirmişti.
OPEC bünyesine birinci defa 1967 yılında Abu Dabi Emirliği üzerinden dahil olan BAE, ülkenin resmi olarak kurulduğu 1971 yılından bu yana üyeliğini devam ettirerek global petrol piyasalarında istikrarın korunmasında faal rol oynamıştı.
Açıklamada, üyelikten ayrılma kararının BAE’nin global piyasa istikrarına yönelik taahhütlerini ve üretici-tüketici işbirliğine dayanan siyasetini değiştirmeyeceği, tersine ülkenin dinamik piyasa gereksinimlerine daha süratli cevap verme yeteneğini artıracağı vurgulanmıştı.