Yapay zekâ bir müddettir iş dünyasının geleceğini değiştirecek en büyük kırılmalardan biri olarak gösteriliyor. Lakin şimdiye kadar bu değişim çoğunlukla verimlilik artışı, otomasyon ve maliyet düşüşü başlıklarıyla konuşuluyordu. ABD’den gelen çarpıcı bir örnek ise tartışmayı değişik bir noktaya taşıdı. Los Angeles’ta yaşayan 41 yaşındaki Matthew Gallagher, kilo verme ilaçları üzerine çalışan tele-sağlık teşebbüsünü büyük ölçüde yapay zekâ araçlarıyla kurdu, büyüttü ve milyar dolarlık satış düzeyine taşıdı. Üstelik bunu neredeyse tek başına yaptı.
Gallagher’ın kurduğu Medvi isimli teşebbüs, birinci ayında 300 müşteri kazandı. İkinci ayında buna 1000 yeni müşteri daha eklendi. Şirketin 2025’teki birinci tam yılında 401 milyon dolar satış yaptığı, bu yıl ise 1,8 milyar dolar düzeyine ulaşma yolunda olduğu tabir ediliyor. Şirketin çekirdek takımında ise yalnızca 2 kişi var: Matthew Gallagher ve daha sonra işe aldığı kardeşi Elliot Gallagher.
Bu tablo, yıllardır teknoloji dünyasında dillendirilen “çok az beşerle çok büyük şirket kurma” fikrini birinci defa bu kadar somut ve dikkat cazibeli hale getirdi. Zira burada kelam konusu olan şey sırf süratli büyüyen bir teşebbüs değil. Birebir vakitte yüzlerce hatta binlerce çalışanla yürütüldüğü düşünülen süreçlerin, yapay zekâ dayanağıyla birkaç kişilik bir yapı tarafından yönetilebilmesi.
ŞİRKETİN ÇABUCAK HER YERİNDE YAPAY ZEKÂ VAR
Medvi’nin dikkat çekmesinin en değerli nedeni, yapay zekânın bu teşebbüste sadece yardımcı bir araç olarak değil, adeta görünmez bir grup üzere kullanılması. Gallagher, şirketin yazılım altyapısını oluştururken yapay zekâdan yararlandı. İnternet sitesinin metinlerini yapay zekâ ile hazırladı. Reklamlarda kullanılacak görselleri ve görüntüleri yeniden bu araçlarla üretti. Müşteri hizmetlerini destekleyen sistemler kurdu. Şirket performansını tahlil eden süreçlerde de yapay zekâ dayanaklı tahliller kullandı.
Yani ortada yalnızca birkaç otomasyon aracı kullanan bir teşebbüs yok. Neredeyse baştan sona yapay zekâ ile örülmüş bir iş modeli var. Gallagher’ın yaptığı şeyin en değişik yanı da burada ortaya çıkıyor. Medvi direkt bir yapay zekâ şirketi değil. Eseri yapay zekâ değil. Sattığı şey, tele-sağlık hizmetleri ve bilhassa GLP-1 sınıfı kilo verme ilaçları. Lakin şirketin kurulma ve büyüme biçimi, yapay zekânın klasik şirket yapısını nasıl dönüştürebileceğini çok net gösteriyor.
Gallagher’ın kullandığı modelde doktor ağı, reçete yazımı, eczane, kargo ve mevzuat üzere hassas taraflar öteki sıhhat platformları tarafından yürütülüyor. O ise markalaşma, pazarlama, dijital akış, müşteri tecrübesi ve sistemlerin birbirine bağlanması üzere alanlarda yapay zekâyı merkeze koyarak işi hızlandırıyor. Böylelikle büyük bir operasyonu klasik yollardaki kadar kalabalık takımlar kurmadan büyütebiliyor.
20 BİN DOLARLA BAŞLAYIP DEV CİROYA ULAŞTI
Bugünün teşebbüs dünyasında milyonlarca dolarlık yatırım çeşitleri artık neredeyse sıradan hale gelmiş durumda. Bu yüzden Medvi’nin başlangıç maliyeti ayrıyeten dikkat çekiyor. Gallagher, şirketi yaklaşık 20 bin dolarlık bir harcamayla hayata geçirdi. Bu meblağın içinde yazılım sarfiyatları ve birinci ayın pazarlama bütçesi yer aldı.
İnternet sitesinin kurulması, metinlerin yazılması, reklam malzemelerinin hazırlanması ve temel sistemlerin oluşturulması üzere birçok iş için farklı yapay zekâ araçlarından yararlandı. Bunun yanında, sistemlerin kendi ortalarında bağlantı kurmasını sağlayan özel botlar da geliştirdi. Müşteriyle bağlantı tarafında yapay zekâ ses tahlillerini devreye soktu. Yani bir ajans, yazılım grubu, tasarım departmanı ve müşteri dayanak merkeziyle yapılabilecek işlerin değerli kısmını çok daha küçük bütçeyle çözmeye çalıştı.
Elbette her şey kusursuz işlemedi. Birinci devirde müşteri hizmetleri botunun yanlış fiyat vermesi, şirketin satmadığı eserleri satıyormuş üzere göstermesi ve kimi sorulara gerçekle ilgisi olmayan yanıtlar üretmesi üzere meseleler yaşandı. Müşteriler gerçek biriyle konuşmak istediğinde ise davetlerin direkt Gallagher’ın cep telefonuna düşmesi farklı bir kaos yarattı. Bir noktada 1000’den fazla müşteri davetini kendisinin karşılamak zorunda kaldığı aktarıldı.
Bu tablo, yapay zekâ takviyeli büyümenin parlak istikameti kadar kırılgan tarafını de gösteriyor. Küçük bir teknik yanılgı, tek kişinin omzuna büyük bir operasyon yükleyebiliyor. Hakikaten Gallagher, şirketin internet sitesinde yaptığı küçük bir değişikliğin sistemi bozduğunu, o sırada dışarıda yürüyüşte olduğunu ve siparişlerin durduğunu fark edince meskene koşmak zorunda kaldığını da anlatıyor. Kendi hesabına nazaran sırf bu kısa kesinti bile yüzlerce potansiyel müşterinin kaybı manasına geldi.
ASIL KIRILMA SÜRAT VE MALİYETTE YAŞANDI
Medvi’nin çıkış yaptığı periyotta ABD’de GLP-1 sınıfı zayıflama ilaçlarına ilgi çok yüksekti. Beşerler bu eserlere daha süratli, daha düşük maliyetle ve doktora fizikî olarak gitmeden ulaşmak istiyordu. Gallagher da tam bu boşluğu gördü. Klasik rakipler daha büyük yapılarla hareket ederken, o daha çevik bir model kurdu.
Medvi’nin sunduğu hizmet, piyasadaki yerleşik oyuncuların yaptığı işin temelde diğer bir versiyonu üzere görünse de, fark operasyon suratında ortaya çıktı. Daha küçük grup, daha süratli karar, daha az iç süreç, daha düşük masraf ve yapay zekâ ile desteklenen ağır otomasyon birleşince büyüme çok kısa müddette ivme kazandı. Çalıştığı sıhhat platformlarının en büyük müşterilerinden biri haline gelmesi de bu yüzden şaşkınlık yarattı.
Gallagher’ın evvelki teşebbüs tecrübesi de burada kıymetli rol oynadı. Daha evvel kurduğu saat şirketinde onlarca kişi çalıştırdığını, lakin bunun karar alma süreçlerini yavaşlattığını ve maliyetleri artırdığını gördüğünü anlatıyor. Bu kere tıpkı yanlışa düşmek istemedi. Medvi’nin en büyük avantajının sürat olduğunu düşündü ve bu yüzden uzun mühlet yeni çalışan alma konusunda isteksiz kaldı.
Sonunda sırf kardeşini işe aldı. Kardeşinin misyonu, gelen bağlantıları süzmek ve Gallagher’ın öncelikli işlere odaklanmasını sağlamak oldu. Teknik gereksinimlerde ise kontratlı mühendislerle çalışıldı. Hukuk, muhasebe ve reklam satın alma üzere alanlarda dış dayanak alındı. Yani şirket büyüdü fakat bunu klasik bir çalışan ordusu kurmadan yaptı.
KÂR MARJIYLA DA DİKKAT ÇEKTİ
Hızlı büyüyen şirketlerde çoklukla evvel satış konuşulur, kârlılık ise ikinci plana atılır. Medvi’yi farklı kılan noktalardan biri de bu oldu. Şirketin 2025’te 401 milyon dolarlık satıştan yüzde 16,2 net kâr elde ettiği, bunun da yaklaşık 65 milyon dolara karşılık geldiği belirtiliyor. Bu oran, pek çok teknoloji şirketinin hayal ettiği düzeylerin üzerinde.
Gallagher, bugüne kadar toplam 70 ila 80 milyon dolar ortası kâr elde ettiklerini söylerken, bunun kendisi için yalnızca ticari değil şahsî bir mana da taşıdığını vurguluyor. Çocukluğunun bir kısmını güç şartlarda geçirdiğini, hayatında birinci kere daima bir hayatta kalma hissinden uzaklaştığını anlatıyor. Elde ettiği karın bir kısmını bağışlara yönlendirmesi de bu yüzden dikkat çekiyor. 1 milyon dolarlık bir vakıf kurduğu ve bunu daha da büyütmek istediği aktarılıyor.
Ancak Gallagher’ın amacı yalnızca mevcut işi korumak değil. Şirket şimdiden erkek sıhhati eserlerine girmiş durumda. Sağlıklı yemek planları da sisteme eklenmiş. Bayan sıhhati, hormon tedavileri, saç eserleri, destekler ve cilt bakımı üzere yeni alanlar da sırada. Yani Medvi, tek bir eser etrafında büyüyen dar bir teşebbüs olmaktan çıkıp daha geniş bir dijital sıhhat markasına dönüşmeye hazırlanıyor.
Bu da işin öbür bir boyutunu ortaya koyuyor: Yapay zekâ burada sadece başlangıç maliyetini düşüren bir araç değil, birebir vakitte yeni iş alanlarına çok süratli sıçramayı mümkün kılan bir büyüme motoru haline geliyor.
İNSAN FAKTÖRÜ BÜSBÜTÜN ORTADAN KALKMIYOR
Tüm bu tablo, “Artık şirketleri beşerler değil yapay zekâ mı yönetecek?” sorusunu akla getiriyor. Lakin Medvi örneği, insanın büsbütün denklem dışına çıkmadığını da gösteriyor. Şirket bir noktadan sonra birtakım müşterilere insan hesap yöneticileri atamaya başladı. Gaye, müşterilerin daha ferdî bir tecrübe yaşaması. Arayan kişinin geçmişini bilen, evvelki problemlerini hatırlayan, daha sıcak bir irtibat kuran gerçek beşerler devreye giriyor.
Yine de bu beşerler bile yapay zekâ dayanağıyla çalışıyor. Yani yeni periyodun modeli, insanın büsbütün yok olduğu değil; insanın daha az sayıda, daha stratejik ve daha seçilmiş noktalarda yer aldığı bir yapı üzere görünüyor.
Medvi’nin öyküsü bu yüzden sadece “2 bireyle milyar dolarlık şirket” başlığıyla dikkat çekmiyor. Asıl çarpıcı nokta, şirket kurmanın ve büyütmenin mantığının değişmeye başlaması. Evvelce onlarca kişilik grup, büyük ofis, uzun toplantılar ve ağır işleyen süreçler olmadan mümkün görünmeyen işler, artık çok daha küçük yapılarla yürütülebiliyor.
Bu model her dal için tıpkı sonucu verir mi, herkes için tekrarlanabilir mi, bunu vakit gösterecek. Fakat şu an görünen tablo şu: Yapay zekâ, iş dünyasında yalnızca çalışanların işini kolaylaştıran bir teknoloji olmaktan çıktı. Artık direkt şirketin kendisinin nasıl kurulacağını, nasıl işleyeceğini ve nasıl büyüyeceğini değiştiren bir güce dönüşüyor.