Futbolda en büyük milletlerarası tertip Dünya Kupası’nın tarihinde alanların savaş alanı haline dönüştüğü maçlar, belleklerde yer alıyor.
Düzenlenmeye başladığı 1930’dan itibaren golleri ve yıldızlarıyla hatırlanan 22 Dünya Kupası, saha içi ve dışı olaylarıyla da akıllarda yer etti.
Uruguay’da düzenlenen birinci turnuvada Romanya ile Peru ortasındaki tansiyonlu müsabakada futbolcuların arbedesine polisin karışmasıyla başlayan olayların yanı sıra İsviçre, Şili, Almanya ve Katar’daki Dünya Kupalarında yaşanan gerginlikler, Bern, Santiago, Nürnberg ve Lusail Muharebeleri olarak kaydedildi.
Dünya Kupası tarihinde unutulmayan olaylı maçlardan kimileri şöyle:
– Romanya-Peru (1930)
Romanya ile Peru ortasında 1930’da oynanan müsabaka, Dünya Kupası tarihinde bir futbolcunun birinci sefer oyundan atıldığı maç olarak tarihe geçti.
Gerilimin çok arttığı maçın birinci yarısında Rumen Adalbert Steiner’in bacağı kırıldı.
İkinci yarıda da sert fauller devam etti. Perulu Mario de Las Casas, oyundan atıldı ve oyuncular ortasında arbede çıktı. Polis, arbedeye müdahale etmek zorunda kaldı. Yaklaşık 2 bin 500 kişinin izlediği maçı, 3-1 Romanya kazandı.
– Brezilya-Macaristan (1954)
1954 Dünya Kupası’nda İngiliz hakem Arthur Ellis’in, “yönettiğim en âlâ maç olacağını sanmıştım fakat ortaya rezalet çıktı.” sözünü kullandığı çeyrek final maçında Macaristan ile Brezilya karşılaştı.
Yetenekli oyunculardan oluşan Macar ekibiyle “Sambacılar” ortasındaki müsabakanın futbol resitali olması bekleniyordu. Lakin İsviçre’deki maç, tarihe “Bern Muharebesi” olarak geçti.
Maçta Brezilyalı Nilton Santos’un sert müdahalesine Macar Jozsef Bozsik, rakibine yumruk atarak karşılık verdi. Çıkan hengamenin akabinde iki oyuncunun da oyundan atılmasından sonra, Brezilyalı Humberto Tozzi de Macar Gyula Lorant’a yaptığı müdahale nedeniyle oyun dışı kaldı.
Üç futbolcunun oyundan atıldığı karşılaşmada 42 özgür vuruş ve 2 penaltı kararı verildi.
Macaristan’ın 4-2 kazandığı maçtan sonraki arbedeler, soyunma odalarına giden tünelde de sürdü. Birtakım oyuncular, birbirlerine kırık şişelerle saldırdı. Sakatlığı nedeniyle maçta forma giymeyen Macar forvet Ferenc Puskas’ın Brezilyalı Pinheiro’ya şişeyle vurduğu ileri sürüldü. Macaristan Teknik Yöneticisi Gusztav Sebes’in başına, şişe savaşından sonra 4 dikiş atıld
– Şili-İtalya (1962)
“Bern Muharebesi”nden sonra 1962 Dünya Kupası’nda mesken sahibi Şili’nin İtalya ile oynadığı maç, “Santiago Muharebesi” olarak tarihteki yerini aldı.
Şili-İtalya maçını yöneten, 2. Dünya Savaşı’nda savaşan emekli asker İngiliz Ken Aston, “Tekrar savaş alanına dönmüş üzere hissettim. Güya futbol maçı yönetmiyor, askeri tatbikatta gözlemcilik yapıyordum.” demişti.
Gerginlik, İtalyan gazetecilerin Şili’de 1960’ta meydana gelen sarsıntıyla ilgili birtakım haberleri nedeniyle maçtan evvel başladı. Birinci faulün birinci saniyelerde olmasından sonra 8. dakikada İtalya’dan Giorgio Ferrini oyundan atıldı fakat alandan 4 dakika sonra polisin müdahalesiyle zorla çıkarıldı.
Şili’den Leonel Sanchez, rakibi Mario David’e attığı yumruk nedeniyle cezalandırılmadı fakat bir mühlet sonra karşılık vermek için Sanchez’in başına tekme atan David, oyundan ihraç edilen ikinci İtalyan oldu. Sanchez, öbür bir durumda İtalyan Humberto Maschio’nun burnunu kırdı fakat yeniden oyundan atılmadı. Şili, polisin birkaç defa alana girerek oyuncuların kavgalarını ayırdığı maçı 2-0 kazandı.
İtalya basınının yerden yere vurduğu hakem Aston, daha sonra sarı ve kırmızı kartların uygulanmasının öncüsü oldu.
– Brezilya-Portekiz (1966)
Brezilya ile Portekiz ortasındaki Eusebio ve Pele’nin karşı karşıya geldiği 1966 Dünya Kupası küme maçı, Pele’ye atılan tekmelerle tarihe geçti.
Portekiz’in 3-1 kazandığı ve Brezilya’nın kümelerden çıkamamasına yol açan maçta Pele, tekraren yediği tekmeler nedeniyle yerde kaldı.
Maçta Pele’ye o kadar çok tekme atıldı ki Eusebio bir durumda kadro arkadaşını azarlamak zorunda kaldı.
Pele, maçtan sonra bir daha Dünya Kupası’nda oynamamaya karar verdiğini söyledi lakin kararını değiştirerek 1970 Dünya Kupası’nda forma giydi.
– İngiltere-Arjantin (1966)
Arjantin ve İngiltere ortasındaki uyuşmazlık, genelde Falkland Savaşı ve Diego Armando Maradona’nın 1986’da eliyle attığı ve “Tanrı’nın Eli” diye nitelendirdiği gole bağlansa da 1966’daki çeyrek final maçı, iki ülke ortasında futboldaki rekabetin temelini oluşturuyor.
Maçta yalnızca Arjantin’den kaptan Antonio Rattin atıldı. Söylediği kelamlar nedeniyle oyundan atıldığı belirtilen Rattin, sahayı terk etmeyi reddetti. Rattin’in haksız yere oyundan atıldığını düşünen Arjantinli oyuncular, İngiliz oyunculara sık sık tekme attı. Maçı 1-0 kazanan İngiltere’nin teknik yöneticisi Alf Ramsey, Arjantinli oyuncular için “hayvanlar” dedi ve İngiliz futbolcuların Arjantinlilerle maçtan sonra forma değiştirmemesini istedi.
– Fransa-Batı Almanya (1982)
Batı Almanya, 1982 Dünya Kupası’nda olağan müddeti 1-1, uzatmaları 3-3 tamamlanan yarı final maçında Fransa’ya penaltılarla 5-4 üstünlük kurdu.
Söz konusu müsabaka, alandaki futboldan çok Batı Almanya kalecisi Toni Harald Schumacher’in Fransız Patrick Battiston’a yaptığı müdahaleyle hatırlanıyor.
Almanlar, maçın genelinde sert bir oyun ortaya koysa da maçta yalnızca 3 sarı kart çıktı.
Bir devir Fenerbahçe’de de forma giyen Schumacher, maçtaki en sert faule imza attı. Fransız forvet Battiston, karşı karşıya kaldığı konumda kendisine hakikat koşarak gelen Schumacher’in sert darbesiyle yerde kaldı ve şuurunu kaybetti.
Battiston’un 2 dişi kırıldı, omurları ziyan gördü. Fransa kaptanı Michel Platini, “Battiston’un öldüğünü sandım.” dedi fakat hakem konumda faul olmadığına hükmetti ve kale vuruşuyla oyunun başlamasına karar verdi.
– Uruguay-İskoçya (1986)
Uruguaylı Sergio Batista, İskoçya ile oynanan 1986 Dünya Kupası küme maçının 56. saniyesinde rakibine arttan yaptığı sert müdahale nedeniyle kırmızı kart gördü.
Bu kart, Dünya Kupası’nın en erken kırmızı kartı olarak tarihe geçti.
Maç, bundan sonra da benzeri faullerle devam etti ve Uruguay Ulusal Grubu’nun sert futbol oynadığı istikametinde bir izlenim oluşmasına yol açtı.
Alf Ramsey’nin 1966’da kullandığı ifadeyi, bu sefer İskoçya Futbol Federasyonu üyelerinden Ernie Walker lisana getirdi ve Uruguaylılara “hayvanlar” dedi. Maç, 0-0 eşitlikle sona erdi.
– Arjantin-Kamerun (1990)
Dünya Kupası açılış karşılaşmalarının en serti, 1990’daki Arjantin-Kamerun maçı oldu.
Kupaya son şampiyon olarak katılan Arjantin, Kamerunlular tarafından her açıdan hırpalandı.
Claudio Caniggia’yı çok sert bir müdahaleyle düşüren Andre Kana Bıyık, kırmızı kart gördü. Benjamin Massing de son dakikalarda direkt üzerine gidip Caniggia’yı düşürerek kırmızı kartla atıldı. Bu atakta Caniggia’yı düşürmeye çalışan iki Kamerunlu, başarılı olamamıştı.
Birçok durumda tekmelenen Arjantinli oyuncular, François Omam Bıyık’ın attığı baş golüyle maçtan 1-0 mağlup ayrıldı.
– Hollanda-Batı Almanya (1990)
Batı Almanya ve Hollanda ile ortasında uzun süren rekabet, 1990 Dünya Kupası son 16 tipi maçına da yansıdı.
Hollandalı Frank Rijkaard, 22. dakikada Rudi Voller’e yaptığı faulden sonra sarı kart gördü. İki oyuncu ortasında tartışma başladı ve Voller de sarı kartla cezalandırıldı. Özgür vuruşun kullanılmasından sonra ceza alanında yerde kalan Voller’i, Hollanda kalecisi Hans van Breukelen, kendini yere atmakla suçladı.
Tartışma sürerken Rijkaard, Voller’in kulağını çekti ve ayağına bastı. Hakem, iki oyuncuyu da oyundan attı. Rijkaard, oyundan çıkarken Voller’in saçına tükürdü.
Üç sarı kart daha çıkan maçın akabinde iki grup ortasındaki rekabet ve gerginlik, sonraki müsabakalara da taşındı. Maçı 2-1 kazanan Batı Almanya, çeyrek finale kaldı.
– Arjantin-Batı Almanya (1990)
1990 Dünya Kupası’nın final maçı, birinci kere 2 oyuncunun kırmızı kart gördüğü final olarak tarihe geçti.
Karşılaşma, birebir vakitte Arjantin’in iki kırmızı kart gördüğü birinci müsabaka oldu.
Maçta Pedro Monzon sert müdahalesi, Gustavo Dezotti de rakibini boynundan tutarak düşürdüğü için oyundan atıldı. Maçı, Andreas Brehme’nin 85. dakikadaki penaltı golüyle 1-0 kazanan Batı Almanya, şampiyon oldu. Arjantinliler, penaltı kararına uzun müddet sert halde itiraz etti.
– Hollanda-Portekiz (2006)
Hollanda ile Portekiz ortasında 2006’da oynanan çaba, Dünya Kupası tarihinin en fazla kırmızı kart çıkan maçı olarak kayıtlara geçti.
Portekiz’den Deco ve Costinha ile Hollanda’dan Khalid Boulahrouz ve Giovanni van Bronckhorst’un kırmızı kart gördüğü maçta 12 de sarı kart çıktı.
Karşılaşmadan sonra Rus hakem Valentin Ivanov, kararları yüzünden çokça eleştirildi.
Almanya’daki bu karşılaşma, “Nürnberg Muharebesi” olarak isimlendirildi.
– İtalya-Fransa (2006)
Fransa ile İtalya’nın karşılaştığı 2006’daki final maçı, Fransız yıldız Zinedine Zidane’ın rakibine attığı başla akıllarda yer etti.
Berlin Olimpiyat Stadı’ndaki finalde Zidane, 7. dakikada attığı penaltı golüyle grubunu 1-0 öne geçirdi. İtalya, Marco Materazzi’nin 19. dakikada kaydettiği golle karşılık verdi ve maçın olağan mühleti, 1-1 berabere sonuçlandı. Zidane, maçın 110. dakikasında Materazzi’ye attığı başla kırmızı kart görürken bu kart uzun mühlet spor dünyasının gündeminde yerini aldı.
İtalya, penaltı atışlarıyla 5-3 kazanıp Dünya Kupası’nı müzesine götürürken bu şampiyonluktan çok Zidane’ın başı konuşuldu.
Zidane, bu kırmızı kartın akabinde mesleğine son verdi.
– Hollanda-İspanya (2010)
İngiliz hakem Howard Webb, Hollanda ile İspanya’nın karşılaştığı 2010 Dünya Kupası finalinde 14 defa kartına başvurdu.
İspanya’nın son yıllara damga vuran tiki-taka futbolunu durdurmak için sık sık sertliğe başvuran Hollanda’da birisi kırmızı olmak üzere 8 futbolcu, kart gördü. Bu sertlik karşısında geri adım atmayan İspanya’da ise 5 futbolcu, sarı kartla cezalandırıldı.
Müsabaka boyunca 13 sarı ve bir kırmızı kart çıktı. Böylelikle Dünya Kupası’nda en fazla kartın çıktığı final maçı yaşandı.
Uzatma devrelerinde bulduğu golle 1-0 galip gelen İspanya, şampiyonluğa ulaştı.
– Hollanda-Arjantin (2022)
İspanyol hakem Antonio Mateu Lahoz, Hollanda ile Arjantin ortasında oynanan 2022 Dünya Kupası çeyrek final maçında 18 sarı ve bir kırmızı kart gösterdi.
Gerginliğin üst seviyede olduğu müsabaka, Dünya Kupası’nın en çok kart çıkan çabası olarak tarihe geçti.
Arjantin’e 10 sarı kartın çıktığı karşılaşmada Hollandalılar ise 8 sarı ve bir kırmızı kart gördü.
“Tangocular”, olağan müddeti ve uzatma devreleri 2-2 biten müsabakayı penaltılarla 4-3 kazanarak yarı finale kaldı.