Son periyotta sanat yapıtları, mücevher ve yüksek bedelli mallara yönelik büyük soygunlar artarken, failler çaldıkları eserleri nakde çevirmekte önemli zorluk yaşıyor. Uzmanlara nazaran milyonlarca dolarlık eserler bile birçok vakit “satılamayan yük” haline geliyor.
KÜÇÜK ÇETELER YAPIYOR
İtalya kırsalındaki küçük bir müzeden geçen ay üç dakika içinde çalınan, bedeli 10 milyon doları aşan Renoir, Cezanne ve Matisse tabloları hâlâ bulunamazken; geçen yıl Paris’te Louvre’dan çalınan 104 milyon dolarlık mücevherler de kayıp. FBI’ın Sanat Hataları Birimi’nden Geoffrey Kelly, bu tıp soygunların birçoklarının profesyonel takımlar değil, “büyük para” hayaliyle hareket eden mahallî hatalılar tarafından gerçekleştirildiğini, asıl sorunun çaldıktan sonra başladığını söyledi: “Çalmak kolay, paraya çevirmek neredeyse imkânsız.”
ESERLERİN TESPİTİ KOLAY
Çalınan yapıtların yüksek tanınırlığı ve teknolojik izlenebilirliği, satış ihtimalini düşürüyor. Yapay zekâ dayanaklı sistemler yapıtları saniyeler içinde tespit edebiliyor, küçük müzayede meskenleri ve galeriler dahi bu eserleri almaktan kaçınıyor. Bu nedenle kimi hırsızlar, çalınan yapıtların yerini bildirerek ceza indirimi pazarlığı yapıyor. Buna karşılık parçalanabilen yahut eritilebilen mücevherler hâlâ hırsızların birincil gayelerinden. Birleşmiş Milletler bilgilerine nazaran 2024’te 37 binden fazla kültürel varlık ele geçirilirken, bu cins cürümlerin bilhassa savaş ve siyasi istikrarsızlık devirlerinde arttığı belirtiliyor. Kelly, nadiren kara borsada alıcı bulunsa da birçok yapıtın sonunda terk edildiğini ya da iade edildiğini, “gizli koleksiyonlara sahip milyarder” anlatısının ise gerçeği yansıtmadığını söyledi.
BUNLARI SATMAK YÜREK İSTER
Fransa’nın başşehri Paris’teki ünlü Louvre Müzesi’ndeki soygun büyük yankı yaratmıştı. O günden beri çalınan eserler dünyanın her yerinde aranıyor lakin hiçbir iz yok. Uzmanlar soyguncuların yakayı ele vermemek için yapıtları satmaya kalkışmadığını düşünüyor.