Fransa’daki Versay Sarayı’nda 18 Haziran’da büyük ümitlerle imzalanan ABD ile İran arasındaki mutabakat zaptı, birkaç hafta içinde yerle bir oldu. Taraflar arasındaki temaslarda kritik husus başlıklarında uzlaşma sinyali bir türlü gelmezken, çatışmaların fitilini tekrar ateşleyen ise savaşın başından bu yana gündemin birinci maddesi olan Hürmüz Boğazı oldu. Boğazda denetim hakkı elde etme talebinden geri adım atmayan İran’ın kendi duyuru ettiği rotanın dışında geçiş yapmak isteyen üç tankeri vurması sonrası ABD tekrar operasyonlara başladı. ABD ordusu iki gün içinde 190’dan fazla maksadın vurulduğunu duyururken, İran ise ABD’nin Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt’teki üslerini maksat aldı. Karşılıklı ataklarla bölge yine topyekûn savaşın eşiğine geldi. ABD Başkanı Donald Trump’ın ise vur emrini NATO zirvesi için Ankara’ya hareketi öncesinde verdiği öğrenildi.
ANKARA’YA GELMEDEN EMRİ VERDİ
Wall Street Journal’a nazaran kriz, Trump’ın Ankara’ya gitmeye hazırlandığı pazartesi akşamı tırmandı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, seyahat öncesi Trump’a acil bir rapor sundu. Raporda, Hürmüz Boğazı’nın güney rotasını kullanan, aralarında bir LNG tankerinin de bulunduğu üç ticari geminin İran füzeleriyle vurulduğu aktarıldı. Taarruzlar sonrası çok sinirlendiği belirtilen Trump, danışmanlarıyla görüşmesi sonrası İran’ın sonuncu barış konusunda önemli olmadığı görüşüne vardı ve hücum için talimat verdi.
En yeni haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
SAVAŞA GERİ Mİ DÖNÜLÜYOR
Washington idaresi birinci atak olarak Tahran’a sağlanan süreksiz petrol satma lisansını iptal etti ve salı ile çarşamba geceleri boğaz etrafındaki İran mevzilerine ağır bombardıman düzenledi. Pentagon’un ikinci gün taarruzlarını duyurmasının ardından Savunma Bakanı Hegseth, İran’ı “daha da derinlemesine” vuracaklarının sinyalini verdi. Beyaz Saray ayrıyeten, İran’daki içme suyu arıtma tesisleri üzere sivil altyapıların da amaç alınabileceği tehdidinde bulundu. Lider Yardımcısı JD Vance ise, “Eğer gemilere ateş ederlerse, canlarına okuruz” diyerek geri adım atmayacaklarını vurguladı.
İSRAİL TEYAKKUZ HALİNDE
İsrail idaresinden de “savaşa hazırız” açıklaması yapıldı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu gazetecilere verdiği demeçte, İran’la savaşın bitmediğini söyledi. İran’ın nükleer silahlara asla sahip olmayacağını yineleyen Netanyahu, “İran, mutabakat olsun ya da olmasın, nükleer silah edinemez. Savaş bitmedi. Önümüzde güç bir süreç var” dedi. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz da İran’a akın için teyakkuz halinde olduklarını belirtti.
HÜRMÜZ’Ü KONTROL İNADI
Gerilim, aslında tarafların savaşı sona erdirmeye yönelik bir muahedeye varıldığını duyurmasından kısa bir mühlet sonra başladı. Tahran idaresi, boğazdaki denetimini güçlendirmek ve su yolundan gelir elde etmek gayesiyle İran’ın Basra Körfezi Boğaz Otoritesi (PGSA) ismi altında yeni bir kurum kurdu. Tüm gemilerin sigorta poliçesine sahip olması gerektiği belirtilirken kelam konusu sigortanın şimdilik “ücretsiz” sağlanacağı kaydedildi.
TAHRAN’DA AYRIŞMA
Öte yandan İran’da savaşın akabinde tesirini daha da arttıran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ile siyasi kanat arasındaki ayrışma kendini gösteriyor. Son çatışmaların başlangıcı olan olayla ilgili DMO’ya yakın İran devlet televizyonu, tankerlerin Hürmüz Boğazı yakınlarında tekrarlanan ikazlara kulak asmaması sebebiyle vurulduğunu ileri sürerken İran Dışişleri Bakanlığı ise kendilerinin hiçbir tankeri vurmadığını, ABD’nin ataklarını yasallaştırmak için bu türlü bir palavraya başvurduğunu tez etti.
NETANYAHU’NUN GÜNDEMİ F-35
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin akabinde Washignton’a dönüşünde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Ortadoğu’daki son durum hakkında Netanyahu’ya bilgi verildiği aktardı. Ayrıyeten Netanyahu’nun Trump’ın Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarına erişimine ait olumlu açıklamalarına Ortadoğu’da “askeri hava üstünlüğümüzü koruyacağız” diyerek rahatsızlığını lisana getirdiği ve “İsrail hudutları boyunca güvenlik bölgelerinin korunması gereksinimini gündeme getirdiği” belirtildi. Netanyahu, NATO zirvesi öncesinde ve sırasında ABD medyasına röportajlar vererek Türkiye’nin F-35’lere erişimine müsaade verilmemesi daveti yapmıştı.
FİDAN VE ARAKÇİ TELEFONDA GÖRÜŞTÜ
DIŞİŞLERİ Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile dün bir telefon görüşmesi yaptı. Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye nazaran görüşmede, bölgedeki son gelişmeler ve ateşkesle ilgili durum ele alındı. – ANKARA
ÖLÜMÜNDEN 131 GÜN SONRA HAMANEY MEŞHED’DE DEFNEDİLDİ
İRAN’ın eski dini lideri Ali Hamaney, 28 Şubat’taki vefatından 131 gün sonra dün, dünyaya geldiği kent olan Meşhed’de düzenlenen merasimle, Şiiler için büyük kıymet taşıyan İmam Rıza Türbesi’nin yanına defnedildi. Hamaney’in cenaze programı altı gün sürdü. Bu kapsamda İran’ın yanı sıra Irak’ın Necef ve Kerbela kentlerinde de geniş iştirakli merasimler düzenlendi. Cenaze dün sabah Necef’ten bir uçakla Meşhed’e getirildi. İmam Rıza Türbesi’nin çevresinde, eski İran hükümdarlarının yanı sıra 2024 yılında helikopter kazasında ölen eski Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin de mezarı bulunuyor.
İran devlet televizyonunun haberine nazaran, ABD ataklarının akabinde Tahran ile Meşhed arasındaki tren seferleri askıya alındı. Taarruz, Ali Hamaney’in İran’ın doğusundaki Meşhed’de defnedilmesinden saatler evvel gerçekleşti. İran Demiryolları, güzergâha yönelik hasarı onarmak için takımlar gönderdiğini duyurdu. Devlet televizyonu ayrıyeten mahsur kalan yolcular için karayolu ulaşımının düzenlendiğini bildirdi.