İzmir’in Bergama ilçesinde, antik çağın en kıymetli kültürel miraslarından biri olan parşömen üretimini klasik yollarla sürdüren dünyadaki son temsilcilerden, UNESCO “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanına sahip karatabak İsmail Araç, 93 yaşında hayatını kaybetti.
Ömrünü asırlık zanaatın yaşatılmasına adayan İsmail Usta, düzenlenen cenaze merasiminin akabinde sevenleri ve ilçe halkı tarafından dualarla son seyahatine uğurlandı.
Bergama’da 1933 yılında dünyaya gelen İsmail Araç, 1953’te Tabakçılar Köprüsü altında adım attığı dericilik mesleğini aralıksız 71 yıl boyunca büyük bir sadakatle sürdürdü.
Antik Bergama Krallığı devrinde M.Ö. 2. yüzyılda geliştirilen parşömen üretimini hiçbir kimyasal unsur kullanmadan, büsbütün klâsik ve el emeğine dayalı prosedürlerle yapan dünyadaki ender ustalardan biri olan Araç, ilçenin en kıymetli simge isimlerinden biri haline gelmişti.
Ağır fizikî güç gerektiren mesleğinde oğlak ve keçi derilerini “kavlato” ismi verilen klasik bıçaklarla işleyen İsmail Usta, titiz işçiliğiyle yerli ve yabancı pek çok araştırmacının ve akademisyenin de odak noktası olmuştu.
Geleneksel Türk el sanatlarının yaşatılması ve dünyaya tanıtılması noktasında büyük emekleri bulunan İsmail Araç, mesleği boyunca ulusal ve milletlerarası pek çok üst seviye unvan ve mükafata layık görüldü. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2017 yılında “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” ilan edilen asırlık usta, 2021 yılında ise UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanı ile tescillendi.
Geleneksel sanatlara sunduğu eşsiz katkılardan ötürü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından da şahsen ödüllendirilen Araç, hem devlet protokolünün hem de memleketler arası kültür etraflarının takdirini kazanarak Bergama’nın ismini dünyaya duyurdu.
Geçmiş yıllarda verdiği röportajlarda “Ben ölürsem bu sanat biter” diyerek zanaatın geleceğine dair kaygısını lisana getiren İsmail Araç, ömrünün son devrinde en büyük hayalini gerçekleştirerek bu kadim kültürü geleceğe miras bırakmayı başardı.
Yetiştirdiği bayan çırakları Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis’e düzenlenen klâsik “peştemal kuşatma” merasimiyle ustalık icazeti veren Araç, parşömen sanatının jenerasyonlar uzunluğu yaşaması için gerekli köprüyü kurduktan sonra hayata gözlerini yumdu.