ABD-İran masasında ikinci tıp ihtimali

ABD ile İran’ın 21 Nisan’da sona erecek iki haftalık ateşkes bitmeden evvel bu hafta ikinci bir cins yüz yüze görüşme için tekrar masaya oturabilir. ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan New York Post gazetesine telefonla verdiği mülakatta yeni bir çeşit görüşme yapılabileceğinin sinyalini verdi.

Trump, hala İslamabad’da bulunan New York Post muhabirine, “Gerçekten orada kalmalısınız zira önümüzdeki 2 gün içinde bir şeyler olabilir ve biz oraya gitmeye meyilliyiz. Bu mümkün bir şey, neden biliyor musunuz? Çünkü (Pakistan Genelkurmay Başkanı) Mareşal (Asım Munir) mükemmel bir iş çıkarıyor” değerlendirmesini yaptı. Bu ortada Reuters’a nazaran de taraflar cuma-pazar aralığında görüşebilir, AP ise yarın yeni bir masa kurulabileceğini aktardı.

VANCE’DEN OLUMLU SİNYAL

Washington cephesinden gelen açıklamalar, Beyaz Saray’ın bilhassa nükleer evrakına vurgu yaptığı müzakere sürecine yönelik baskı sinyalleri veriyor. Trump, İran’ın temas kurduğunu ve “anlaşma yapmak istediğini” söylerken, Lider Yardımcısı JD Vance ise İslamabad’daki temasların “tamamen yararsız olmadığını ve değerli ilerlemeler kaydedildiğini” söyleyerek diplomatik tahlil yerinin kaybolmadığına işaret etti. İslamabad’daki görüşmelerin “tek seferlik” bir teşebbüs olmadığını söyleyen Pakistanlı yetkililer de sürecin devam eden bir diplomatik sınır olduğunu vurguluyor.

İRAN: ŞİMDİ KESİN DEĞİL

İran tarafının Pakistan üzerinden ileti alışverişinin sürdüğünü belirtmesi de müzakere sürecinin art planda sürdüğünü gösterirken, İran devlet medyası “henüz alınan bir karar yok” diye yazdı. Öte yandan diplomatik kaynaklar mümkün bir ikinci cins görüşmenin Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin liderlik edeceği delegasyonlar ortasında yapılacağı bedellendiriliyor. Pakistan’da ABD Lider Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf heyetlere başkanlık etmişti.

NÜKLEERDE SORUN SÜREYMİŞ

ABD’nin bilhassa vurguladığı nükleer belgesindeki uyuşmazlığın ise mühlet taleplerindeki çakışma olduğu argüman edildi. New York Times’ın aktardığına nazaran Washington, İran’ın tüm nükleer faaliyetlerini 20 yıl müddetle askıya almasını önerdi. Tahran ise en fazla beş yıllık bir formül sundu. ABD ayrıyeten İran’ın elindeki yaklaşık 400 kilogram yüksek zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını istiyor. İran ise bu stokun içeride kalmasında ısrar ediyor.

SÜREÇTE HÜRMÜZ DE ETKİLİ

Öte yandan müzakere yerin bir başka kıymetli başlığı tekrar Hürmüz Boğazı. Hafta sonu yapılan 21 saatlik müzakere maratonunun sonuçsuz kalmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda İran’la kontaklı gemilere yönelik abluka başlatırken, bu adımın Tahran idaresini masaya zorlama aracı olduğu yorumları yapılmıştı. Trump ve Vance son açıklamalarında İran’ın Hürmüz’deki trafiği büsbütün açmasının müzakerelerin seyrini etkileyeceğini vurgulayan açıklamalarının yanı sıra bölge ülkeleri de huzursuz. Daha evvel ABD’ye İran’a yönelik hücumları Tehran idaresini kalıcı olarak zayıflatacak ölçüde sürdürmesi tarafında baskı yaptığına ait haberler çıkan Suudi Arabistan’ın ABD’ye bu kez Hürmüz Boğazı ablukasını kaldırması ve müzakere masasına geri dönmesi daveti yaptığı argüman ediliyor.

ZARARIMIZ 270 MİLYAR DOLAR İRAN KÖRFEZ’E DE FATURA ÇIKARDI

Barış görüşmeleri kapsamında ABD ve İsrail’den sivil altyapıya verilen ziyan nedeniyle savaş tazminatı talep eden İran idaresi Körfez ülkelerine de fatura çıkardı. İran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Said İravani, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşta yer aldıkları gerekçesiyle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Ürdün’den tazminat talep ettiklerini belirtti. İravani ismi geçen ülkelerin topraklarını ABD-İsrail taarruzlarında kullandırdıklarına ait İran Silahlı Kuvvetlerinin izleme ve kıymetlendirme raporlarını BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve BM Güvenlik Kurulu devir başkanlığına göndermişti. Öte yandan İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, ABD-İsrail taarruzlarında sivil yerleşimler, iş yerleri, fabrikalar ve altyapıda meydana gelen yıkımın yanı sıra ataklarda hayatını kaybeden sivillerin haklarını dahil 270 milyar dolarlık bir ziyan oluştuğunu açıkladı.