ABD-İran arasında Hürmüz Boğazı’nda tansiyon tırmandı! Trump: Ateşkes bitti

WashIngton ile Tahran arasında Krizin fitilini, evvelki gün Hürmüz Boğazı’nda peş peşe düzenlenen tanker taarruzları ateşledi. ABD basınına nazaran İran, Marshall Adaları bayraklı ve Katar’a ilişkin Al-Rekayyat, Suudi Arabistan bayraklı Wedyan ile Liberya bayraklı Cyprus Prosperity isimli üç tankeri, Umman kıyıları yakınında seyir halindeyken amaç aldı. Al-Rekayyat’ın makine dairesinde yangın çıkarken, öbür iki geminin de ataklarda hasar aldığı açıklandı. İran devlet televizyonu, tankerlerin yön değiştirme ihtarlarını dikkate almadığını öne sürdü.

ABD’DEN İKİ AŞAMALI YANIT

Washington’un tanker akınlarına cevabı iki etaplı oldu. İlk olarak Hazine Bakanlığı, Tahran’a ‘petrolünün üretimi, sevkiyatı ve satışına yaptırım muafiyeti tanıyan’ 60 günlük lisansı evvelki gün iptal etti. ABD’nin ikinci atılımı olan ‘saldırı’ kararı ise Ankara’da alındı. CNN’e nazaran Başkan Trump, Beştepe’de Savunma Bakanı Pete Hegseth, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile bir araya geldi. Habere nazaran görüşmede, ABD’nin İran maksatlarına yönelik hava akınlarını içerecek bir cevap planı hazırlandı. ABD Merkez Komutanlığı CENTCOM’dan yapılan açıklamada İran’da hava savunma sistemleri, komuta denetim merkezleri, kıyı radarları, gemisavar füze sistemleri ve Devrim Muhafızları’na ilişkin 60’tan fazla hız teknesinin de aralarında bulunduğu 80’den fazla gayenin vurulduğu kaydedildi.

TAHRAN’DAN MİSİLLEME

Tahran’dan ABD’nin ataklarına cevap gecikmedi. Devrim Muhafızları, Bahreyn’deki Selman Limanı ve ABD Beşinci Filo karargâhı ile Kuveyt’teki Ali el-Salem Hava Üssü dahil olmak üzere ABD’ye ilişkin 85 askeri tesisin füze ve İHA’lar ile maksat alındığını belirtti. Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD’nin ‘hamlelerini’ “mutabakat zaptının ihlali” olarak nitelendirdi. Bakanlık, Körfez ülkelerini topraklarının ABD tarafından kullanılmasına müsaade vermemeleri konusunda uyardı. İran’ın baş müzakerecisi Muhammed Kalibaf ise “Zorbalık ve şantaj dönemi sona erdi. Bu bu türlü gitmez. Biz pes etmeyeceğiz” dedi.

ANLAŞACAĞIMIZI DÜŞÜNMÜYORUM

Başkan Trump ise krizin akabinde birinci değerlendirmesini dün Ankara’da yaptı. “İran’la mutabakat benim için bitti. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum” diyen Trump, İranlı yetkilileri “hasta, onursuz beşerler ve aşağılık mahluklar” olarak nitelendirdi. İran’ın “kendisini ortadan kaldırmak” istediğini argüman eden Trump, “Ben onların her listesindeyim. Şimdiye kadar sanırım biraz şanslıydım ancak bu çok uzun sürmeyebilir” sözlerini kullandı. Öte yandan diplomasi kapısını tamamen kapatmayan ABD Başkanı, “Müzakerecilerimizle konuşacağım. Steve Witkoff, Jared Kushner düzgün beşerler fakat bu mevzuyu bana tekrar müracaatları gerekiyor. Bana kalırsa, İran’la uğraşmak yalnızca vakit kaybı. Onlarla anlaşabileceğimizi düşünmüyorum” diye konuştu. Fakat daha sonra konuşması sonrasında bir gazetecinin sorusu üzerine ‘savaşın yine başlayacağını sanmıyorum” sözlerini de kullandı.

İKİ GECE ÜST ÜSTE VURDU

Trump’ın Ankara’dan ayrılışından saatler sonra CENTCOM’dan yapılan açıklamada, “Başkan Trump’ın talimatıyla, ABD, İran’a “Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünü tehdit etme yeteneklerini zayıflatmak” maksadıyla askeri ataklar başlattı” denildi. Dün gece de İran basınında Sistan ve Beluçistan’a bağlı Çabahar ve Kunarek kentlerinde, Bender Abbas, Hürmüzgan Eyaleti’ne bağlı Sirik kentinde ve Buşehr’de patlama seslerinin duyulduğu kaydedildi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, ABD’nin akınlarının karşılıksız kalmayacağını söyledi.

‘ŞAŞIRTICI DEĞİL’

İsrail merkezli Maariv gazetesine konuşan üst seviye bir İsrailli askeri kaynak, Körfez’deki son tırmanışın Tel Aviv için şaşırtan olmadığını belirtti. Kaynak, Tahran idaresinin ABD’nin masaya koyduğu talepleri karşılamasının aslında mümkün olmadığını vurguladı. Sürecin diplomatik ve askeri liderliğinin Washington’da olduğunu hatırlatan İsrailli yetkili, “Şu anda müzakereleri yürüten taraf da, dün gece İran topraklarında askeri operasyonu gerçekleştiren taraf da direkt Amerikalılardır” diyerek ABD’nin alandaki etkin rolüne dikkati çekti.