Eski NATO Genel Sekreteri Robertson: İngiltere, Ankara’da “soğuk bir karşılama” bekliyor

Eski NATO Genel Sekreteri ve İngiltere’nin savunma planının hazırlayıcılarından George Robertson, hükümetin temel savunma harcamalarını başka safi yurt içi hasılanın yüzde 3,5’ine çıkarma konusunda net bir rota çizmemesini eleştirdi.

Robertson, bu durum sebebiyle İngiltere’nin bu hafta Ankara’da düzenlenen NATO tepesinde müttefikler tarafından soğuk karşılanabileceği öngörüsünde bulundu.

İngiltere’de geçen yıl hazırlanan Stratejik Savunma İncelemesi (Strategic Defence Review) raporunun müelliflerinden olan İşçi Partili Robertson, Başbakan Keir Starmer’ın savunma harcamaları planına yönelik tenkitlerini artırdı.

Starmer’ın açıkladığı plan, zayıflayan silahlı kuvvetleri modernize etmek ve gelecekteki savaşlara hazırlanmak emeliyle 15 milyar sterlinlik (yaklaşık 20 milyar dolar) ek bütçe içeriyor.

NATO müttefikleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa ülkelerinin kendi savunmaları için daha fazla harcama yapması ve sorumluluk üstlenmesi yönündeki talebinin akabinde geçen yıl yeni bir maksat belirledi.

Bu maksat doğrultusunda müttefiklerin 2035 yılına kadar temel savunma harcamalarına başka safi yurt içi hasılanın yüzde 3,5’ini, daha geniş kapsamlı ulusal güvenliğe ise ek olarak yüzde 1,5’ini ayırması öngörülüyor.

Başbakan Starmer, NATO zirvesi için Ankara’ya hareket ederken Robertson, ittifaka yönelik tehditlerin savunma incelemesini yazdığı periyoda kıyasla açıkça hızlandığını vurguladı.

Reuters’ın aktardığına nazaran İngiltere’nin hazırlık yapmak için vaktinin daraldığını belirten Robertson, parlamentoda yaptığı açıklamada şu sözleri kullandı:

“Çok açık bir biçimde tabir etmek gerekirse vaktimiz tükeniyor. Gerçek şu ki karşı karşıya olduğumuz zorluk kestirim ettiğimizden daha büyük, daha önemli ve daha yakın bir tarihte karşımıza çıktı. Buna karşın Savunma Yatırım Planı bu zorluğu karşılamakta yetersiz kalıyor.”

1990’lı yıllarda İngiltere Savunma Bakanı olarak görev yapan ve akabinde NATO’nun liderliğini üstlenen Robertson, Savunma Yatırım Planı’nın yayımlanmasındaki aylarca süren gecikmenin sırf yatırımları engellemekle kalmadığını, tıpkı vakitte yüzde 3,5’lik taahhüdü ileriye dönük olarak yansımaması sebebiyle müttefikleri de öfkelendirdiğini kaydetti.

Ülke içinden yükselen bu tenkitlerin ve NATO doruğunda lisana getirilebilecek emsal açıklamaların, Starmer’ın misyondaki son yurt dışı ziyaretine gölge düşürebileceği belirtiliyor.

Starmer’ın, en erken 20 Temmuz’da misyonu eski Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’a devretmesi bekleniyor.

Robertson, Starmer’ın dorukta Trump ve öbür müttefiklerle bir araya geleceği görüşmelere değinerek “İlişkilerin hayli soğuk geçebileceğini düşünüyorum” dedi.

ZİRVE ANKARA’DA BAŞLADI

Diğer taraftan Türkiye, 2004 yılındaki İstanbul Zirvesi’nde ittifakın dönüşüm sürecine mesken sahipliği yapmasının akabinde bu sefer Ankara’da NATO’nun yeni devrine yön verecek kritik görüşmeleri yürütüyor .

Ankara Zirvesi’nde müttefik başkanların kolektif savunma, büyük güçler arasındaki rekabet ve savunma harcamalarının paylaşılması üzere stratejik başlıkları öncelikli olarak ele alması bekleniyor.

Türkiye, Karadeniz’e erişim sağlayan jeopolitik pozisyonu, krizlerdeki arabuluculuk rolü ve savunma endüstrisindeki kapasitesiyle NATO’nun kolektif güvenlik mimarisine katkı sunan kilit müttefikler arasında yer alıyor.