Almanya, emeklilik yaşını kademeli olarak artıracak

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, emeklilik sisteminde esaslı değişiklikler öngören ıslahat tasarısının bu yılın sonuna kadar parlamentodan geçmesini hedeflediğini açıkladı.

Bugün Federal Mecliste (Bundestag) düzenlenen soru-cevap oturumunda konuşan Merz, “İşler güzel giderse parlamento süreci sonbaharda ilerleyecek. Yıl sonuna kadar meclisten geçmesini umuyorum” dedi.

Hükümet tarafından atanan akademisyen ve milletvekillerinden oluşan uzman kurulu, nüfusun yaşlanmasıyla birlikte emeklilik sistemini istikrara kavuşturmak emeliyle İsveç modeli bir emeklilik fonu kurulmasını ve emeklilik yaşının kademeli olarak yükseltilmesini önerdi.

Başbakan Friedrich Merz, salı günü yaptığı açıklamada, ideolojik olarak bölünmüş koalisyon hükümetini yılın ikinci yarısında emeklilik sistemini yenilemeye ikna etme kelamı vermişti.

Komisyonun hazırladığı 33 maddelik ıslahat teklifinin Berlin’de sunulmasının akabinde gazetecilere konuşan Merz, İkinci Dünya Savaşı sonrası nüfus patlaması jenerasyonunun emekliye ayrılmasıyla artan baskılara işaret ederek, “Hızlı hareket etmeliyiz, zira karşı karşıya olduğumuz meseleler ertelenemez” tabirini kullandı.

Süreçte geç kalındığını belirten Merz, “Aslında çok geç kaldık. Tüm bunları uzun yıllar evvel yapmalıydık. Şimdi bunu çok süratli bir halde harekete geçirmek ve bu ıslahatı yılın ikinci yarısında hayata geçirmek için gereken kararları almak istiyorum” diye ekledi.

Merz’in tamamını süratle hayata geçirme kelamı verdiği 33 teklif arasında, İsveç modeline dayalı sermaye fonlu mecburî bir emeklilik tasarruf planı ve emeklilik yaşının ortalama ömür müddetine endekslenmesi yer alıyor.

Bu endekse nazaran emeklilik yaşı, 2032 yılından itibaren her on yılda bir yaklaşık altı ay artacak. Raporun özet metninde, “Emeklilik yaşı en erken 2092 yılından itibaren 70 olacak” sözü yer alıyor.

Söz konusu ıslahat; vergi siyaseti, emeklilik ve uzun vadeli bakım sigortasını kapsayan, Merz liderliğindeki muhafazakar yüklü hükümetin önümüzdeki haftalarda üzerinde uzlaşmaya varacağını taahhüt ettiği, uzun müddettir ertelenen acil tedbirler arasında bulunuyor.

Hükümet bu adımlarla, aşırı sağcı muhalefet partisi Almanya için Alternatif’e (AfD) yönelik halk dayanağı artarken, kamuoyunda popülaritesi düşen ve vakit zaman uyuşmazlıklar yaşayan koalisyonun ülkeyi yönetme yeteneğine sahip olduğunu göstermeyi amaçlıyor.

Merz’in muhafazakar bloku ile koalisyon ortağı olan merkez sol Toplumsal Demokrat Partinin (SPD) yöneticilerinden Bärbel Bas da kurulun tavsiyelerinin süratle uygulanacağı kelamını verdi.

Aynı zamanda Çalışma Bakanı olarak dosyadan sorumlu olan Bas, tekliflerin kapsamlı bir paket oluşturduğunu ve ideolojik tercihlere nazaran içinden yalnızca makul maddelerin seçilerek uygulanamayacağını vurguladı.

Merz ile birlikte açıklama yapan Bas, “Burada açıkça belirtmek isterim: Bu paketi uygulamak istiyorum. Bunu yapmak için mutlaka kendi saflarımızdaki meclis kümelerinin dayanağını almamız gerekecek. Bu değerli zira nihayetinde bunun Federal Meclis tarafından onaylanması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

DÜNYADAKİ DEVLET DAYANAKLI BİRİNCİ EMEKLİLİK SİSTEMİ

Almanya’nın emeklilik sistemi, dünyada devlet dayanaklı birinci emeklilik sistemi olma özelliğini taşıyor.

Sistem, 1889 yılında devrin Şansölyesi Otto von Bismarck tarafından, çalışanları sendikalardan uzaklaştırarak sadakatlerini Alman İmparatorluğu’na yöneltmek ve yükselen sosyalist hareketi zayıflatmak gayesiyle siyasi bir taktik olarak kurulmuştu.

İlk kurulduğunda 70 olarak belirlenen emeklilik yaşına o periyotta çok az personel ulaşabiliyordu.

Sistemin kurulmasından yaklaşık 200 yıl sonra, 2021 yılı ve sonrasında doğanlar için emeklilik yaşının tekrar 70 olması ihtimali bulunuyor.

2024 yılına ilişkin son istatistiklere nazaran, Almanya nüfusunun yaklaşık yüzde 23’ünü oluşturan 19 milyon kişi 65 yaş ve üzerinde bulunuyor. Bu oran 1991 yılında yüzde 15 düzeyindeydi.

Ülkede ortalama ömür müddeti erkeklerde 78,5 yıl, bayanlarda ise 83,2 yıl olarak kaydedildi.

Öte yandan ıslahat planlarına yönelik tenkitler de mevcut. Muhalifler, bilhassa iktisadın zayıf seyrettiği bir periyotta ıslahatın sermaye piyasasına bağımlı kılınmasının riskli olduğunu ve istikrarsızlığa yol açabileceğini savunuyor.

Alman kamuoyunun genel olarak yatırımlara uzaklıklı yaklaştığı ve yatırım araçları yerine tasarruf hesaplarını tercih ettiği biliniyor.