Çin, Trump-Şi doruğunda konuşulanları açıkladı

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, 13-15 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirilen ziyarette tartışılan bahislere dair basına yazılı değerlendirmede bulundu.

ABD Başkanı Trump’ın, Çin Devlet Lideri Şi Cinping ile 9 saate yakın birlikte vakit geçirdiğini tabir eden Vang, başkanların iki ülke alakalarının yanında dünya barışı ve kalkınmasını ilgilendiren mevzularda da uzun tartışmalar yaptıklarını belirtti.

Vang, Çin’in egemenlik ihtilafı içinde olduğu Tayvan ile tekrar birleşmesinin Çin ulusunun ortak hasreti, Çin Komünist Partisinin (ÇKP) tarihi misyonu ve İkinci Dünya Savaşı sonrası milletlerarası nizamın kıymetli bir kesimi olduğuna işaret ederek şunları kaydetti:

“(Tayvan sorunu) Şayet uygun formda ele alınırsa ABD-Çin ilgileri istikrarlı olacak ve taraflar karşılıklı işbirliğini ilerletmeye daha fazla güç ayırabilecektir. Aksi halde, iki ülke ortasında gerginlikler ve hatta çatışmalar yaşanabilir, bağlantıların geneli tehlikeye girebilir.”

Çinli Bakan, ABD’nin “tek Çin” unsuruna ve iki ülke ortasında siyasi bağların temelini oluşturan Üç Ortak Bildiri’deki Tayvan konusundaki taahhütlerine uyacağını umduklarını vurguladı.

İRAN İLE BARIŞ ÖNERİSİ

Ziyarette Devlet Başkanı Şi’nin, Orta Doğu’daki savaş konusunda Çin’in konumunu lisana getirdiğini, burada güç kullanımın problemleri çözmeyeceğini ve diyaloğun tek yanlışsız tercih olduğunu vurguladığını aktaran Vang, müzakerelerden çabucak sonuç alınamasa da diyalog yolu hazır açılmışken yine kapanmaması gerektiğini söylediğini belirtti.

Vang, Çin’in ABD’yi İran ile nükleer sorunu dahil farklılıklarını ve uyuşmazlıklarını müzakerelerle çözmeyi sürdürmeyi teşvik ettiğini, ateşkesin sürdürülerek Hürmüz Boğazı’nın en kısa vakitte tekrar açılması daveti yaptığını, burada yaşanan açmazın temel tahlilinin kalıcı ve kapsamlı ateşkesin sağlanması olduğunu lisana getirdiğini kaydetti.

Çin ve ABD önderlerinin, temaslarının akabinde iki ülke ortasında “yapıcı stratejik istikrar ilişkisi” olarak tanımladıkları bir vizyon oluşturma konusunda siyasi mutabakata vardıklarını aktaran Vang, tarafların, dış siyaset, askeri ilgiler, iktisat, ticaret, halk sıhhati, tarım, turizm, halklar ortası bağlar, kanun muhafaza dahil tüm alanlarda ve her düzeyde temasların artırılmasında anlaştıklarını belirtti.

İki ülke bağlarında stratejik istikrarın tesisine odaklanan bu yeni vizyonun, büyük güç bağlantılarında yeni bir paradigma gereksinimine cevap verdiğine işaret eden Vang, Çin’in, bundan, işbirliğinin temel destek olduğu, rekabetin uygun hudutlar içinde sürdürüldüğü ve savaş ve çatışma yerine barış odaklanan bir istikrar münasebetini anladığını kaydetti.