Masa dağılıyor derken ateşkesi süresiz uzattı

ABD ve İran ortasında 7 Nisan’da ilan edilen iki haftalık ateşkesin perşembe gecesi TSİ 03.00 prestijiyle sona ermesi bekleniyordu. ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada “anlaşma için vakit kalmadığını” belirtirken, birbirini tekrar eden açıklamaları ile bölgeyi yine çatışmalara sürükleyebilecek sürecin de geri sayımını başlatmış oldu. Lakin konut sahibi Pakistan’da görüşmelerin bu sabah başlayacağı inancıyla hazırlıklar devam ederken İran tarafından dün gece yarısı İslamabad’da masaya oturulmayacağı bilgisi geldi. Dakikalar sonra ABD Başkanı Donald Trump ateşkesi süresiz uzattığını duyurdu.

İRAN İSLAMABAD’A GİTMİYOR

İki taraf ortasındaki belirsizlik Ortadoğu genelinde tansiyonu arttırdı. Tahran cephesi evvelki gün Washington’un ‘aşırılıkçı talepleri’ ve ‘Hürmüz’de uyguladığı karşı ablukayı’ münasebet göstererek yaptığı “müzakere planımız yok” açıklamasından geri adım atmadı. İran devlet televizyonu memleketler arası basındaki “Tahran görüşmeye hazır” argümanlarını yalanlayarak, “Pakistan’a ne ana heyet ne de ön heyet gönderildi” haberini geçti. Gece yarısı ise Tasnim Haber ajansı İran heyetinin müzakereler için İslamabad’a gitmeyeceği bilgisini Pakistan aracılığıyla Washington idaresine ilettiğini yazdı.

TRUMP YİNE TEHDİT ETTİ

ABD Başkanı Donald Trump’tan Tahran idaresinin müzakerelere katılmayacağı argümanları öncesinde hem umutlu hem de tehditkâr açıklamalar geldi. Trump, evvelki gece radyo programı John Fredericks Show’a yaptığı açıklamada Tahran’ın masaya oturacağına inandığını belirterek, “Elbette müzakere edecekler. Etmezlerse, daha evvel hiç görmedikleri problemlerle karşılaşacaklar. Umarım adil bir mutabakat yaparlar lakin ne olursa olsun nükleer silahları olmayacak” diye konuştu. Trump, dün CNBC’ye yaptığı açıklamada ise “Anlaşma için pek vaktimiz yok lakin biz hazırız. Yani, ordu harekete geçmek için can atıyor” diyerek İran’ın masaya oturmaktan öteki dermanı olmadığını savundu. ITV News’e yaptığı açıklamada ise “her şeyin çok uygun sonuçlanacağını” öne sürdü. Fakat İran’ın İslamabad’a gitmeyeceğinin nihaileşmesinin üzerinden sadece dakikalar geçmişken ABD Başkanı Trump Truth Social hesabından şu açıklamayı yaptı: “İran hükümetinin önemli formda bölünmüş olduğu gerçeğine dayanarak, Mareşal Asim Munir ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in talebi üzerine, önderleri ve temsilcileri birleşik bir teklif sunana kadar İran’a saldırımızı durdurmamız istendi. Bu nedenle, askerlerimize ablukayı sürdürmelerini ve başka tüm açılardan hazır kalmalarını emrettim ve bu nedenle ateşkesi, teklifleri sunulana ve görüşmeler bir biçimde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım.”

VANCE SON ANA KADAR BEKLEDİ

Öte yandan ABD Lider Yardımcısı JD Vance ve heyette yer alan Ortadoğu Temsilcisi Steve Witkoff ile damat Jared Kushner dün son ana kadar ABD’den ayrılmadı. İran’ın İslamabad’a gitmeyeceği haberi netleşmemişken New York Times gazetesi Vance’in ziyaretinin süreksiz olarak askıya alındığını öne sürdü. Axios’a nazaran Vance, son ana kadar Tahran’dan gelecek olumlu bir sinyal bekledi. Pakistan, Türkiye ve Mısır da bölgede “kalıcı bir huzur sağlayabilmek için” her iki cepheye baskı yapmaya devam ediyor.

TRUMP’IN İLETİLERİ SÜRECİ BALTALIYOR

Amerikan CNN’e nazaran müzakere sürecini tıkayan ögelerin başında, Trump’ın yaptığı erken ve savlı açıklamalar yer alıyor. Trump’ın bilhassa nükleer evrakıyla ilgili ABD’nin taleplerinin İran tarafından kabul edilmiş üzere lanse edilmesinin Tahran’ı rahatsız ettiği belirtiliyor. CNN’e konuşan bir kaynak, “Henüz üzerinde uzlaşılmamış ve İran kamuoyunda karşılık bulmayan başlıkların kabul edilmiş üzere sunulması beğenilen karşılanmadı” derken, Tahran idaresinin Trump’ın açıklamaları nedeniyle “zayıf görünmekten” endişelendiğini söz etti.Nitekim İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Kalibaf da dün toplumsal medyadan yaptığı açıklamada “Tehdit gölgesi altında müzakereyi kabul etmiyoruz ve son iki hafta içinde alanda yeni kartları devreye sokmaya hazırlandık” tabirlerini kullandı. İran’ın İslamabad Büyükelçisi İstek Buyruğu Mukaddem de bir paylaşımında “Evrensel olarak kabul edilmiş bir gerçektir ki, büyük bir medeniyete sahip tek bir ülke, tehdit ve güç altında müzakere etmez” sözlerini kullandı.