İran ateşkesine İsrail ‘karanlığı’ çöktü

ABD ve İran ortasında varılan 15 günlük ateşkes mutabakatının akabinde dünya kamuoyu yarın Pakistan’da başlaması planlanan müzakere sürecini beklerken İsrail, evvelki gün Lübnan’da başlattığı ‘Sonsuz Karanlık Operasyonu’ ile iki günde en az 300 sivili öldürdü, barış umudunu da maksat aldı. İran’da müzakere heyetinin lideri Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ateşkesin ihlal edildiğini vurgulayıp bu kurallarda müzakerelerin mümkün ve manalı olmadığını tabir ederken görüşmelerin akıbeti belirsizleşti. ABD tarafında ise Lider Donald Trump ve müzakere heyetinin başında bulunan Lider Yardımcısı JD Vance geri adım atmadı. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili ise ABD’nin gelecek hafta İsrail-Lübnan ateşkes görüşmelerine mesken sahipliği yapacağını bildirdi.

‘BU APTALLIK OLUR’

ABD Başkanı Trump, İran’a yönelik sert bir ihtarda bulunarak, muahedenin uygulanmaması halinde daha evvel görülmemiş ölçekte askeri güç kullanılacağı tehdidinde bulundu. Trump, toplumsal medya hesabında yaptığı paylaşımda, ABD’nin İran ve etrafındaki askeri varlığını sürdüreceğini belirterek muahedeye uyulmaması durumunda ateşin başlayacağını ve bunun daha büyük ve daha güçlü olacağı ikazında bulundu. Trump ayrıyeten, muahedenin nükleer silahların engellenmesini ve Hürmüz Boğazı’nın açık ve inançlı kalmasını içerdiğini de vurguladı. ABD Lider Yardımcısı JD Vance de “Eğer İran, kendilerini hiç ilgilendirmeyen Lübnan problemi yüzünden darbe yedikleri bir çatışma ortamında bu müzakerelerin çökmesine müsaade verirse bizce bu aptallık olur lakin bu onların kendi tercihi” diye konuştu. Vance ayrıyeten İsrailli yetkililerin ABD ve İran ortasındaki müzakereler devam ettiği sürece Lübnan’a yönelik akınlar konusunda dozu düşürmeyi önerdiklerini söyledi.

TAHRAN’IN LÜBNAN ISRARI

İran heyetinin ise İslamabad’daki görüşmelere sadece İsrail Lübnan’a yönelik hücumlarını durdurursa katılacağı belirtiliyor. Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ITV News’e, rastgele bir bölgesel barışın Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini ve ABD’nin İsrail’e hücumları durdurma daveti yapmasının akabinde İran’ın misillemeden kaçındığını söz etti.

İSRAİL NEDEN ARTIK VURDU

Tam da ateşkese varılmış ve müzakereler için hazırlıklar başlamışken İsrail’in Lübnan’ı, daha evvel hiç olmadığı kadar ağır bir biçimde vurması dikkati çeken en kıymetli nokta oldu. İsrail’in Yedioth Ahronoth gazetesine nazaran, Tel Aviv idaresi İran’a hücumlar başlarken ilan ettiği “uranyumu ele geçirmek, rejimi devirmek, balistik füzeleri yok etmek ve vekil örgütlere sağlanan finansmanı durdurmak” üzere amaçların hiçbirine ulaşamadı. Buna karşın İsrail idaresi içinde ABD ve İran ortasında yapılacak  olası bir muahedenin, İsrail’in gelecekte İran’a saldırmasını da engelleyebileceğinin ve bu yeni durumun Tel Aviv için güvenlik kaygısı kaynağı olduğu öne sürüldü.

Önceki gün başşehir Beyrut’u ağır hücumlarla amaç alan İsrail ordusu dün de Lübnan’daki birçok noktaya akın düzenledi.

LÜBNAN’DA YAS VARDI

 İSRAİL’in evvelki gün düzenlediği ağır hava taarruzlarının akabinde dün Lübnan’da yas vardı. En az 300 kişinin öldüğü ve 1000’den fazla kişinin yaralandığı taarruzların akabinde Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, öldürülen siviller için bir günlük yas ilan etmişti. Kamu kurumları kapatıldı, ülkede bayraklar yarıya indirildi. Beyrut’ta ağır yerleşim alanlarının amaç alınmasıyla birlikte apartmanlar enkaza dönüşmüştü.

İsrail’in Lübnan’a hücumlarını başlattığı 2 Mart’tan bu yana 1888 kişi hayatını kaybetti.

ERDOĞAN PEZEŞKİYAN İLE TELEFONDA GÖRÜŞTÜ

CUMHURBAŞKANI Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile dün bir telefon görüşmesi yaptı. İrtibat Başkanlığı’ndan yapılan açıklamaya nazaran görüşmede, ateşkes ve bölgedeki güvenlik durumu ele alındı. Erdoğan görüşmede, ateşkese giden süreçte Türkiye’nin ilgili ülkelerle birlikte ağır gayret sarf ettiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, önümüzdeki günlerde başlayacak müzakerelerden kalıcı barış ve istikrar için azami derecede istifade edilmesi gerektiğini, süreci baltalamak isteyenlere fırsat verilmemesinin değer arz ettiğini, Türkiye’nin yeni süreçte de dost ülkelerle birlikte her türlü katkıyı sunmaya hazır olduğunu vurguladı. İran halkının kayıpları için taziye ve kederlerini yineleyen Erdoğan, Türkiye’nin amacının, bölgedeki yeni bir sağduyu ve diyalog ikliminin tesisi olduğunu belirtti. (ANKARA)

ŞARTLARI YANLIŞ MI ANLADILAR… ATEŞKES MUAHEDESİ ‘SÖZLÜ’ SAĞLANMIŞ

ABD ve İran, ateşkes mutabakatına Lübnan’daki çatışmaların durdurulmasının dahil olup olmadığıyla ilgili taban tabana zıt açıklamalar yaparken, ateşkes sürecinde “yazılı rastgele bir doküman olmadığı” ve “sözlü mutabakat” sağlandığı ortaya çıktı. İsrailli muhalif Haaretz gazetesine göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD Lideri Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, Pakistan Genelkurmay Lideri Asım Münir ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında telefon görüşmeleri yürütüldü. Haaretz’e konuşan diplomat, görüşmeler sırasında Pakistan ve İranlı yetkililerin, Lübnan’ın da muahedeye “dahil edildiği izlenimi” edindiğini aktardı.

TRUMP’TAN HÜRMÜZ MESAJI… TANKERLERDEN FİYAT ALMAYIN

ABD, İsrail ve İran ortasında sağlanan ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’nın açılacağı konusunda mutabakat sağlandığı açıklamalarına karşın, Hürmüz’de manalı bir hareketlilik hâlâ gözlenmiyor. Öteki yandan İran’ın dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, Hürmüz Boğazı’nın idaresinin yeni bir kademeye taşınacağını duyururken, ABD Başkanı Trump, İran’ın tankerlerden fiyat aldığı istikametindeki haberlere ait, “Öyle olmasa güzel olur, lakin şayet fiyat alıyorlarsa buna çabucak son verseler uygun olur” davetinde bulundu.

KIRILGAN TABANDA MÜZAKERE HAZIRLIĞI

İSRAİL’in akınları sonrası ateşkesin ve savaşın akıbetine dair soru işaretleri artarken, Pakistan’ın başşehri İslamabad’da hazırlıklar sürüyor. Görüşmelerin yapılacağı Serena Oteli’nin boşaltıldığı ve etrafında 3 kilometrelik bir güvenlik çizgisi oluşturulduğu bildirildi. Hem ABD hem de İran heyetlerinin otelde konaklamasının beklendiği aktarıldı. Pakistanlı yetkilikere nazaran yarın sabah saatlerinde başlaması öngörülen müzakereler öncesi bugün taraflar ortasında ön görüşmeler yapılabilir. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in arabuluculuk yapacağı görüşmelerde Washington heyetine ABD Lider Yardımcısı JD Vance, İran heyetine de Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf liderlik edecek. Müzakere sürecinde tarafların başka odalarda olacağı ve Pakistan’ın bildirileri ileteceği bildirildi. Birinci duyuru tarafların direkt yüz yüze görüşeceği istikametindeydi.